Ευρώπη: Εξετάζεται ενιαία βινιέτα για τα διόδια
Ενιαίο, ψηφιακό σύστημα για όλη την Ευρώπη στα διόδια
Ένα νέο σχέδιο που εξετάζεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο ενδέχεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο πληρώνουμε διόδια στους αυτοκινητόδρομους, βάζοντας τέλος στις παραδοσιακές μπάρες και στα γκισέ πληρωμής.
Στο πλαίσιο του πακέτου «Smart Mobility 2031», που υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπό την προεδρία της Ursula von der L
n, προτείνεται η καθιέρωση ενός
ενιαίου, ψηφιακού συστήματος διοδίων για όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, με ορίζοντα εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2031.
Η βασική ιδέα δεν είναι εντελώς άγνωστη σε όσους ταξιδεύουν συχνά στην Κεντρική Ευρώπη.
Σε χώρες όπως η Ελβετία εφαρμόζεται εδώ και χρόνια το σύστημα της βινιέτας, δηλαδή ενός ενιαίου τέλους που επιτρέπει τη χρήση του εθνικού δικτύου αυτοκινητοδρόμων
χωρίς στάσεις σε σταθμούς διοδίων.
Στη νέα του μορφή, το ευρωπαϊκό σύστημα δεν θα βασίζεται σε φυσικό αυτοκόλλητο στο παρμπρίζ, αλλά σε αποκλειστικά ψηφιακή άδεια,
συνδεδεμένη απευθείας με τον αριθμό κυκλοφορίας του οχήματος και αγοραζόμενη ηλεκτρονικά.
Με την καταβολή του αντίστοιχου ποσού, ο οδηγός ή ο αναβάτης θα μπορεί να χρησιμοποιεί ολόκληρο το δίκτυο αυτοκινητοδρόμων της Ε.Ε.
χωρίς επιπλέον χρεώσεις ανά διέλευση.
Παράλληλα, προκειμένου να καλυφθούν και οι ανάγκες όσων ταξιδεύουν περιστασιακά, το σχέδιο προβλέπει τέσσερις διαφορετικές χρονικές διάρκειες συνδρομής:
μία ημέρα, δέκα ημέρες, έναν μήνα και έναν χρόνο.
Σύμφωνα με τους υποστηρικτές της πρότασης, ένας από τους βασικούς στόχους είναι η μείωση των εκπομπών CO2
που προκαλούνται από τις ουρές χιλιομέτρων στους σταθμούς διοδίων και από τη συνεχή επιβράδυνση και επιτάχυνση των οχημάτων.
Η κατάργηση των φυσικών διοδίων και η μετάβαση σε ένα σύστημα «free-flow» εκτιμάται ότι θα βελτιώσει τη ροή της κυκλοφορίας, περιορίζοντας τα μποτιλιαρίσματα,
ειδικά σε περιόδους υψηλής ταξιδιωτικής κίνησης.
Για χώρες όπως η Ιταλία, η Γαλλία, η Ισπανία και η Ελλάδα, όπου τα διόδια βασίζονται κυρίως στη χιλιομετρική χρέωση,
η μετάβαση αυτή θα απαιτήσει σημαντικές υποδομικές και τεχνολογικές αλλαγές.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στην ιταλική Pedemontana Lombarda, εφαρμόζεται ήδη σύστημα χωρίς μπάρες, ωστόσο η γενικευμένη εφαρμογή σε εθνικό επίπεδο συνεπάγεται
εκτεταμένη αναβάθμιση δικτύων, καμερών αναγνώρισης πινακίδων και πληροφοριακών συστημάτων.
Ο οδικός χάρτης προβλέπει την τελική έγκριση του σχετικού πακέτου μέτρων το 2027 ή το 2028.
Στη συνέχεια θα ακολουθήσει μεταβατική περίοδος έως το 2031, κατά τη διάρκεια της οποίας θα γίνει η σταδιακή αποξήλωση των παραδοσιακών σταθμών διοδίων
και η πλήρης μετάβαση στο ψηφιακό σύστημα.
Από την 1η Ιανουαρίου 2031, εφόσον το σχέδιο υλοποιηθεί όπως έχει παρουσιαστεί, η ψηφιακή βινιέτα
θα αποτελεί προϋπόθεση για τη νόμιμη χρήση των ευρωπαϊκών αυτοκινητοδρόμων.
Για τους μοτοσυκλετιστές, το ενδεχόμενο ενός ενιαίου τέλους ίσως αποδειχθεί πιο απλό στη διαχείριση
σε σχέση με τη σημερινή πολυμορφία χρεώσεων και συστημάτων ανά χώρα.
Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα του τελικού κόστους, της διαφοροποίησης ανά κατηγορία οχήματος και της ισορροπίας μεταξύ συχνών και περιστασιακών χρηστών.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι, αν το σχέδιο προχωρήσει, οι εικόνες με τις μπάρες διοδίων να ανοίγουν μπροστά σε αυτοκίνητα και μοτοσυκλέτες θα αποτελούν σε λίγα χρόνια παρελθόν για μεγάλο μέρος της Ευρώπης.
