Η Παλιά Αθήνα

[Neos]

εδώ στην Αρτέμιδα

Και μόνο που λες την Λούτσα ''Αρτέμιδα'', καλά σας κάνουνε

 

[The Owl.]

Και μόνο που λες την Λούτσα ''Αρτέμιδα'', καλά σας κάνουνε

Το σωστό θα ήταν "ζεφυρι με θαλλασα" αλλά είμαι επιεικής..
Ομως με τόσα αρχαία που έχει χαλάλι της..

 

[Beast]

Το σωστό θα ήταν "ζεφυρι με θαλλασα" αλλά είμαι επιεικής..
Ομως με τόσα αρχαία που έχει χαλάλι της..

Ε όχι και Ζεφυρι !!
Όλα τα παιδικά-εφηβικά μας καλοκαίρια, γεμάτα από αναμνήσεις στη Λούτσα, που λίγοι γνωρίζετε!!!!

 

[Στησίλαος]

Και μόνο που λες την Λούτσα ''Αρτέμιδα'', καλά σας κάνουνε

Προτιμώ το Ελληνικό όνομα καθ'οτι υπάρχουν και αρχαία εδώ.

 

[Neos]

Τα αρχαία δεν είναι καν στον Δήμο. Ο αρχαίος ναός της Αρτέμιδος, εκεί που πηγαίνανε οι αρχαίοι Αθηναίοι τις ''Άρκτους'', βρίσκεται στην επικράτεια του δήμου Μαρκοπούλου.

Τα αρχαία ονόματα τα προτιμάμε όταν είναι όντως τα αρχαία. Όχι αυτά που επέβαλαν τεχνητά οι ''αρχαιολάγνοι'' επί Χούντας σε υπάρχοντα ονόματα με ιστορία. Χώρια ότι και το Λούτσα, σωστότερα Λιούτσα, ελληνικότατο είναι.

Το πιο αστείο πάντως είναι το ''Ωραιοπήγαδο'' για το Βρωμοπούσι. Από κοντά και κάτι ''Κρωπία'' για το Κορωπί , ''Ασπρόπυργος'' για την Χασιά, ''Παιανία'' για το Λιόπεσι κ.ο.κ.

Θα υπήρχε ακόμα πιο αστείο, το ''Λιμην Μεσογαίας'' για το Πόρτο Ράφτη, αλλά αυτό, ευτυχώς, δεν έπιασε ποτέ.

 

[Στησίλαος]

Υπάρχει ναός στην παραλία που ανήκει στην Αρτέμιδα. απέναντι από το MyMarket. εκεί που αναφέρεις, είναι Βραυρώνα, αν δεν κάνω λάθος και όντως ανήκει σε άλλο δήμο. Γνωρίζω, όπως έχω διαβάσει, ότι το "Λούτσα" προέρχεται από το ξενόγλωσσο λούτσε, αν θυμάμαι καλά, όπου σημαίνει βαλτώδες, λόγω κάποιων σημείων που υπήρχαν στην περιοχή.

 

[The Owl.]

Τα αρχαία δεν είναι καν στον Δήμο. Ο αρχαίος ναός της Αρτέμιδος, εκεί που πηγαίνανε οι αρχαίοι Αθηναίοι τις ''Άρκτους'', βρίσκεται στην επικράτεια του δήμου Μαρκοπούλου.

Τα αρχαία ονόματα τα προτιμάμε όταν είναι όντως τα αρχαία. Όχι αυτά που επέβαλαν τεχνητά οι ''αρχαιολάγνοι'' επί Χούντας σε υπάρχοντα ονόματα με ιστορία. Χώρια ότι και το Λούτσα, σωστότερα Λιούτσα, ελληνικότατο είναι.

Το πιο αστείο πάντως είναι το ''Ωραιοπήγαδο'' για το Βρωμοπούσι. Από κοντά και κάτι ''Κρωπία'' για το Κορωπί , ''Ασπρόπυργος'' για την Χασιά, ''Παιανία'' για το Λιόπεσι κ.ο.κ.

Θα υπήρχε ακόμα πιο αστείο, το ''Λιμην Μεσογαίας'' για το Πόρτο Ράφτη, αλλά αυτό, ευτυχώς, δεν έπιασε ποτέ.

Ρε φίλε ειλικρινά τώρα.. Οπότε γράφεις κάτι, σε όποιο θέμα, βγάζεις κάτι περίεργα ζόρια να ουμε...
Πάντα όλα σε ενοχλούν κ είναι κακώς γινόμενα...
Χαλαρωσε λίγο ναουμε..δεν θα φτιάξεις εσύ τον κόσμο...

 

[maik900]

Οδός Τριπόδων: Ο πιο παλιός δρόμος της Αθήνας και η ιστορία του​

Υπήρξε μία από τις «μνημειωδέστερες στην ιστορία των πόλεων» για τον Μανώλη Κορρέ, ενώ πλέον το όνομα της οδού φιγουράρει στις σελίδες των ελληνικών ρεκόρ Guinness. Πάμε να δούμε τι κρύβεται πίσω από το hype.​

Πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 συνέβη ένας αρχαιολογικός μαραθώνιος στην ευρύτερη περιοχή γύρω από την Ακρόπολη: υπήρξαν έξι χρόνια έντονων ανασκαφικών εργασιών, έργων και μελετών συντήρησης, δοκιμαστικών τομών, σχεδίων για τη χωροθέτηση του σημερινού Μουσείου Ακρόπολης και αναστήλωσης μνημείων στον Ιερό Λόφο.

Ένας από τους λαγούς που έβγαλε τότε απ’ το καπέλο η Εφορεία Αρχαιοτήτων ήταν η μοναδική μνημειακή αξία ενός ολόκληρου δρόμου, όπου ανακαλύφθηκαν νέα κατάλοιπα από χορηγικά μνημεία, όπως και δείγματα μυκηναϊκών χρόνων πολύ κοντά.


Ο λόγος για ένα μικρό στενάκι στην Πλάκα, την οδό Τριπόδων, η οποία μετέπειτα βρέθηκε να φιγουράρει στις σελίδες των ελληνικών ρεκόρ Guinness, πλάι σε μια τυρόπιτα βάρους 862 κιλών από τη Θεσσαλονίκη, τη συλλογή από προτζέκτορες του Χρήστου Ψαθά και πόσα άλλα «επιτεύγματα» ποικίλης ύλης.
Ωστόσο, το κανονικό επίτευγμα έγκειται στους αρχαιολόγους της εποχής και συγκεκριμένα τον αρχιτέκτονα Κώστα Καζαμιάκη, ο οποίος διαμόρφωσε τον αρχαιολογικό χώρο στο Μνημείο του Λυσικράτη και ουσιαστικά «ευθύνεται» για το buzz της οδού που τρεντάρει ως ο «αρχαιότερος δρόμος της Ελλάδας και της Ευρώπης».

Τι γνωρίζουμε για την αρχαία οδό Τριπόδων​

Το Μνημείο του Λυσικράτη στη σημερινή οδό Βύρωνος, γνωστό και ως «Φανάρι του Διογένη», όπως διαμορφώθηκε από την παρέμβαση του Καζαμιάκη, αποτελεί στην εποχή μας το μόνο σημείο που μας επιτρέπει πραγματικά να ταξιδέψουμε στο μακρύ παρελθόν της οδού Τριπόδων. Γύρω από το μνημείο, ο επισκέπτης θα βρει μια κεραμιδί έκταση, στρωμένη με κεραμάλευρο. Το υλικό επιλέχθηκε για να μην αναπτυχθεί βλάστηση και αλλοιωθεί ξανά το επίπεδο του σημείου, μετά την αποκατάσταση της στάθμης, η οποία είναι –παρακαλώ– ίδια με εκείνη του 4ου αιώνα π.Χ.
Επίσης, το περίτεχνο κυλινδρικό μνημείο με την ανάγλυφη ζωφόρο που κάθεται επάνω στο τετράγωνο βάθρο είναι αρκούντως διατηρημένο για να ταΐσει τη φαντασία μας και να ζωντανέψουμε νοητά την αίγλη της αρχαίας οδού Τριπόδων: ήταν ένας φαρδύς δρόμος (περίπου έξι μέτρων), ο οποίος δεν είχε φτιαχτεί για να εξυπηρετεί τις καθημερινές διαδρομές των Αθηναίων, αλλά ήταν ο δρόμος της τέχνης και του πολιτισμού – η συντομότερη οδός για να φτάσει κάποιος από την Αρχαία Αγορά στη νότια κλιτύ και το Θέατρο του Διονύσου.
Αποτελούσε κατά συνέπεια ένα από τα πιο περίοπτα και λαμπρά σημεία της αρχαίας πόλης, ένας δρόμος-βιτρίνα θα λέγαμε σήμερα, εξού και τα χορηγικά μνημεία που τοποθετούνταν εκεί, όπως αυτό του Λυσικράτη.
Ως γνωστόν, στα αρχαία χρόνια οι δραματικοί αγώνες υποστηρίζονταν από χορηγούς, εύπορους δηλαδή πολίτες που με χαρά προσέφεραν τα χρήματά τους για να απολαύσουν την κοινωνική αναγνώριση και τη δόξα. Η πόλη προσέφερε στο χορηγό-νικητή ως αντάλλαγμα για την προσφορά του έναν ορειχάλκινο τρίποδα στο δημόσιο χώρο. Ο Λυσικράτης, για παράδειγμα, ήταν εκείνος που κέρδισε τα Μεγάλα Διονύσια το 334 π.Χ. στους αγώνες του Διθυράμβου.

Ποια η σχέση με τη σημερινή οδό Τριπόδων​

Περπατώντας στη σημερινή οδό Τριπόδων, μαζί με τουρίστες που ξεστράτισαν απ’ την Ακρόπολη για να γευτούν την αυθεντική greek salad παρέα με φραπέ, μπορείς άραγε να ταξιδέψεις δυόμισι χιλιάδες χρόνια και να νιώσεις την εικόνα που μετέφερε ο Παυσανίας στα περιηγητικά γραπτά του προ 20+ αιώνων;
«Εστί δε οδός από του πρυτανείου καλουμένη Τρίποδες∙ αφ’ ου καλούσι το χωρίον, ναοί όσον ες τούτο μεγάλοι και σφισιν εφεστήκασι τρίποδες, χαλκοί», έγραφε. Το εντυπωσιακό είναι ότι όντως μεγάλο μέρος της αρχαίας οδούς Τριπόδων ταυτίζεται με τη σημερινή. Γι’ αυτό και κυρίως για το γεγονός ότι έχει διατηρήσει το ίδιο όνομα εδώ και 2.500 χρόνια, είναι που ιντριγκάρει τους σημερινούς περιπατητές του κέντρου, στην προσπάθειά τους να ιχνηλατήσουν τα βήματα των αρχαίων Αθηναίων, των φιλοσόφων και των δραματουργών.
Ο Μανώλης Κορρές έχει γράψει χαρακτηριστικά για την Τριπίδων ότι «η οδός ήταν μοναδική για τον αριθμό, το μέγεθος, την κόσμηση και την καλλιτεχνική αξία των μνημείων της, ασφαλώς μία από τις μνημειωδέστερες στην ιστορία των πόλεων», ενώ σύμφωνα με τον καταξιωμένο ιστορικό των Αθηνών Δημήτρη Καμπούρογλου, η οδός Τριπόδων πιθανότατα κρύβει το μυστικό, απ’ όπου πήρε το όνομά της όλη η περιοχή: στο σημείο όπου η οδός Θέμιδος τέμνεται από τις οδούς Αδριανού και Τριπόδων, υπήρχε μία μεγάλη άσπρη πλάκα.
Τώρα αντικρίζεις στην οδό Τριπόδων το αρχέτυπο της Πλάκας: ήσυχους ρυθμούς, όμορφα νεοκλασικά, φαγάδικα και μαγαζιά με μαγνητάκια όπου προΐστανται φαλλικά σύμβολα για να τραβήξουν τα βλέμματα. Διόλου άστοχο στην περίπτωσή μας, καθώς –όπως διευκρινίζεται στο βιβλίο Αθήνα: Ιχνηλατώντας την πόλη με οδηγό την ιστορία και τη λογοτεχνία των ιστορικών Θανάση Γιοχάλα και Τόνιας Καφετζάκη– την οδό Τριπόδων διέσχιζαν επίσης νυχτερινές λαμπαδηφορίες προς τιμήν του Διονύσου, στις οποίες μεταξύ άλλων ακούγονταν «φαλλικά άσματα».
Η ιστορία ξυπνάει μόνο αν θες να την ακούσεις. Και η οδός Τριπόδων έχει πολλά που ψιθυρίζει στα ευήκοα ώτα.

Πηγη www.oneman.gr

 

[maik900]

Εξάρχεια: Μία ιστορική και αυθεντική γειτονιά της Αθήνας​

Η πλατεία Εξαρχείων

Τα Εξάρχεια μέσα από την ιστορία τους: Πώς πήραν το όνομά τους, ποιοι έζησαν εκεί, χαρακτηριστικά κτίρια και γκράφιτι και ο «επαναστατικός» τους χαρακτήρας.

Τα Εξάρχεια είναι μία από τις πιο παλιές, μεσοαστικές και όμορφες συνοικίες της Αθήνας με αρχιτεκτονικό πλούτο και ιδιαίτερο πολιτιστικό και πολιτικό ενδιαφέρον. Όμως, τα Εξάρχεια είναι και πολλά άλλα. Είναι μία γειτονιά αυθεντική, ζωντανή, νεανική, μποέμ, εκκεντρική, εναλλακτική, πολυπολιτισμική, ανήσυχη, πολυδιάστατη, ανυπότακτη. Είναι μία γειτονιά παρεξηγημένη δικαίως και αδίκως. Είναι μία γειτονιά αποκαλούμενη «άβατο», «γαλατικό χωριό», στέκι αναρχικών ή περιθωριακών. Είναι μία γειτονιά διακίνησης ιδεών, όπου πολλές, διαφορετικές πολιτικές απόψεις συνυπάρχουν με το έντονο αίσθημα της συλλογικότητας και αλληλεγγύης που διαθέτουν οι κάτοικοί της. Είναι μία γειτονιά που άλλοι την λατρεύουν και άλλοι την μισούν και την φοβούνται. Είναι μία γειτονιά που περικλείεται από χώρους πολιτισμού (Αρχαιολογικό Μουσείο, Πνευματικό Κέντρο Αθηνών), εκπαιδευτικά ιδρύματα (Νομική Σχολή, Πολυτεχνείο, Γαλλικό Ινστιτούτο, Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή, Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών, Ελληνοαμερικανική Ένωση, Εθνική Βιβλιοθήκη, Ακαδημία, Πανεπιστήμιο) και διαθέτει οάσεις πρασίνου (λόφος του Στρέφη και το αυτοδιαχειριζόμενο πάρκο της οδού Ναυαρίνου). Είναι μια γειτονιά που οι κάδοι απορριμμάτων συχνά φιλοξενούν περισσότερες μολότοφ παρά σκουπίδια και κάθε λίγο και λιγάκι γίνονται λαμπάδα. Είναι μία γειτονιά που λειτουργεί σαν χώρος εκτόνωσης ετερόκλητων στοιχείων από άλλες περιοχές της Αθήνας, γεγονός που δημιουργεί τεράστια προβλήματα στους κατοίκους της. Είναι μία γειτονιά με έντονη την παρουσία της αστυνομίας στα πέριξ αυτής. Είναι μία γειτονιά που αγαπά το διάβασμα, τη μουσική, το θέατρο και γεμάτη με παλαιά αλλά και σύγχρονα βιβλιοπωλεία, πολλούς εκδοτικούς οίκους, καταστήματα με σπάνιους δίσκους βινυλίου και ρετρό κιθάρες, ωδεία, δραματικές σχολές, και μικρές μουσικές σκηνές. Είναι μία γειτονιά cult με «μυστικά», κρυμμένα στέκια, μικροσκοπικά μπαράκια και bistro, λογοτεχνικά καφέ, ψαγμένα εστιατόρια αλλά και φτηνά διαχρονικά μαγέρικα με μαμαδίστικο φαγητό, μέσα σε κήπους ή αυλές. Είναι μία γειτονιά με την πιο πλούσια και γοητευτική λαϊκή αγορά της Αθήνας, που μοιάζει με πίνακα ζωγραφικής.Είναι μία γειτονιά που έχει καταφέρει να επισκιάσει την πανέμορφη Νεάπολη, με την οποία συνορεύει, με πολύ κόσμο να νομίζει πως πρόκειται για την ίδια συνοικία όταν περπατάει στα δρομάκια που τις γεφυρώνουν.

Τίποτα όμως από τα παραπάνω δεν την προσδιορίζει επακριβώς και εξ' ολοκλήρου, αλλά όλα αυτά μαζί διαμορφώνουν την εικόνα της και την αντίληψη που κυριαρχεί για αυτή την περιοχή που εξάπτει την φαντασία και είναι ιδιαίτερα ελκυστική για τη νεολαία, επενδυτές, επαγγελματίες, φοιτητές, καλλιτέχνες, τουρίστες.

Παλιά η περιοχή ονομαζόταν «Πιθαράδικα», λόγω των εργαστηρίων κατασκευής πιθαριών από πηλό, που υπήρχαν εκεί και προμηθεύονταν την πρώτη ύλη από τον λόφο του Στρέφη. Τα Εξάρχεια, σύμφωνα με τον ΦΕΚ 80, Τεύχος Δ, 04/02/1988 ορίζονται ως Συνοικία 5, του 1ο Διαμερίσματος του Δήμου Αθηναίων, με την ονομασία "Μουσείο - Εξάρχεια - Νεάπολη". Ορίζονται από την οδό Πανεπιστημίου μέχρι την οδό Καλλιδρομίου, με τελευταίο σύνορο την Λεωφόρο Αλεξάνδρας. Βρίσκονται δυτικά της συνοικίας της Νεάπολης, με την οδό Χαριλάου Τρικούπη (πρώην Πινακωτών) ν’ αποτελεί το μεταξύ τους σύνορο. Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι στα μέσα του 19ου αιώνα η γειτονιά της Νεάπολης ήταν η προς βορράν (αυθαίρετη) επέκταση της πόλης της Αθήνας, αρκετά απομακρυσμένη από τα όρια της παλιάς πόλης, έμοιαζε με προάστιο και γι' αυτό τον λόγο όταν η περιοχή εντάχθηκε το 1865 στο σχέδιο πόλης, ένας από τους κεντρικούς της δρόμους, η μετέπειτα Εμμανουήλ Μπενάκη, ονομάστηκε οδός Προαστίου.

Η οδός Εμμανουήλ Μπενάκη.

Τα τοπωνύμια «Πευκάκια» και «Εξάρχεια» προέκυψαν στις αρχές του 20ού αιώνα και αναφέρονται σε περιοχές της συνοικίας της Νεάπολης. Τα «Εξάρχεια», στο Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό Ελευθερουδάκη 1929, αναφέρονται ως τοποθεσία των Αθηνών εν τη συνοικία της Νεαπόλεως και όπως λέγεται, το όνομα αυτό οφείλεται σ' έναν έμπορο από την Κόνιτσα, τον Βασίλειο Έξαρχο, που διατηρούσε στις αρχές της δεκαετίας του 1880 ένα παντοπωλείο στη συμβολή των οδών Θεμιστοκλέους & Σολωμού. Αργότερα έφτιαξε δίπλα και άλλα «μαγαζεία» (καπνοπωλείο, μαγέρικο, φούρνο), τα οποία ήταν γνωστά για τις φθηνές τιμές των προϊόντων τους. Το πολυκατάστημα «Εξάρχεια» γκρεμίστηκε το 1969 και στη θέση του οικοδομήθηκε το ξενοδοχείο «Εξάρχειον».

Εκτός από τα σπίτια, υπήρχαν μάντρες που ήταν καρβουνιάρικα και πουλούσαν βαρελίσιο κρασί καθώς και συνοικιακά καταστήματα, ταβερνάκια και καφενεία, που εξυπηρετούσαν την γειτονιά, πολλά εκ των οποίων θυσιάστηκαν, με την πάροδο των χρόνων, στον βωμό της ανάπλασης και του εκσυγχρονισμού. Στην δε οδό Γραβιάς και τα γύρω δρομάκια ήταν συγκεντρωμένοι οίκοι ανοχής (νόμιμοι ή παράνομοι) που λειτουργούσαν υπό την επίβλεψη μίας «Μαμάς». Μία από ιερόδουλες που άφησε εποχή, όχι μόνο για τις «υπηρεσίες» της προς το ανδρικό φύλο αλλά για την καλλιέργειά της, το φιλανθρωπικό της έργο, την αρωγή της στην Αντίσταση και για το τραγικό της τέλος το 1991 (βρέθηκε δολοφονημένη στο σπίτι της, στην οδό Μάρκου Ευγενικού) ήταν η Ρωσίδα Γαβριέλλα Ουσάκοβα. Όσο για τις γυναίκες που επιθυμούσαν να διακόψουν μία ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη κατέφευγαν στην ξακουστή σ' όλη την Αθήνα μαία, την Ανθή Στεργίου. Λέγεται δε ότι έβαζε τα ασχημάτιστα έμβρυα μέσα σε γυάλινα μπουκάλια και τα έθαβε στην αυλή ενός σπιτιού της περιοχής.

Η ίδρυση και εγκατάσταση σχολών όπως της Νομικής (1880), του Πολυτεχνείου (1873) και του Χημείου (1890), κατέστησαν την περιοχή πόλο έλξης φοιτητών, καλλιτεχνών και διανοούμενων (Ηλίας Βενέζης, Νικόλαος Γύζης, Κώστας Καρυωτάκης, Ναπολέων Λαπαθιώτης, Στρατής Μυριβήλης, Γρηγόρης Ξενόπουλος, Κωστής Παλαμάς, Νίκος Σκαλκώτας, Γεώργιος Σουρής, Γιαννούλης Χαλεπάς, Αλεξ. Φιλαδελφεύς, Δημήτρης Φιλιππότης, κ.ά), δίνοντάς της έναν μποέμ αλλά και «επαναστατικό» χαρακτήρα. Σε πολλά δε κείμενα αυτών γίνονται αναφορές και όμορφες περιγραφές της περιοχής τα χρόνια που την έζησαν οι ίδιοι, είτε ως φοιτητές ή λογοτέχνες, είτε μέσω των ηρώων τους.

Οι φοιτητές από την επαρχία έψαχναν στέγη στην Νεάπολη, όπου ζούσαν είτε σαν εργένηδες, είτε σαν οικότροφοι σε δωμάτια σπιτιών αθηναϊκών οικογενειών τα οποία η σπιτονοικοκυρά τα είχε επιπλωμένα με τα απολύτως απαραίτητα. Σε μία σοφίτα της οδού Μεθώνης 30 έγραψε το 1936 ο νεαρός Γιάννης Ρίτσος, ένα από τα γνωστότερα ποιήματά του, τον «Επιτάφιο», εμπνευσμένο από την εικόνα μίας μητέρας που θρηνούσε το σκοτωμένο παιδί της, στα επεισόδια του Μαϊου του 1936, στη Θεσσαλονίκη.

Στην συνοικία αυτή έγιναν οι πρώτες εξεγέρσεις και διαδηλώσεις φοιτητών, όπως τα Σκιαδικά (1859), τα Ευαγγελικά (1901) και κατά την πάροδο των χρόνων ακολούθησαν πολλά γεγονότα που σημάδεψαν την πρόσφατη ιστορία του τόπου μας. Δύο πολύ σημαντικά μεταξύ αυτών είναι η ίδρυση του ΕΑΜ, σ' ένα σπίτι της οδού Μαυρομιχάλη και η μεγάλη σύγκρουση μεταξύ διαδηλωτών Αθηναίων και κατακτητών, στην γωνία των οδών Τοσίτσα και Μπουμπουλίνας, στις 5 Μαρτίου 1943, για το διάταγμα περί πολιτικής επιστράτευσης Ελλήνων πολιτών, που θα στέλνονταν στην Γερμανία, ως εργάτες στα πολεμικά εργοστάσια των Ναζί. Το κόστος αίματος ήταν βαρύ, αλλά το διάταγμα ακυρώθηκε!!!

Οδός Μπουμπουλίνας 20-20. Πολυκατοικία Λογοθετόπουλου Κτίστηκε το 1930 σε σχέδια του Κυπριανού Μπίρη. Σήμερα εκεί στεγάζεται το Υπουργείο Πολιτισμού.

Στη διάρκεια των Δεκεμβριανών, η πλατεία Εξαρχείων και πολλές πολυκατοικίες γύρω απ' αυτήν, όπου μέσα τους οχυρώνονταν οι αριστεροί, έγινε θέατρο σφοδρών συγκρούσεων μεταξύ Βρετανών και δυνάμεων του ΕΛΑΣ. Τότε αρκετά κτίρια καταστράφηκαν ολοσχερώς, αλλά ευτυχώς υπάρχουν αρκετά που, αν και υπέστησαν ζημιές παραμένουν στη θέση τους, όπως η εμβληματική πολυκατοικία Μιχαηλίδη (Στουρνάρη και Ζαϊμη 1), αξιόλογο δείγμα του ριζοσπαστικού μοντερνισμού στη μεσοπολεμική Αθήνα.

Η πολυκατοικία Μιχαηλίδη (1933) σε σχέδια αφων Μιχαηλίδη & Θ. Βαλέντη. Αντιπροσωπευτικό δείγμα ριζοσπαστικού μοντερνισμού στην Αθήνα του Μεσοπολέμου.

Συνεχιζεται......

 

[maik900]

Εξάρχεια: Μία ιστορική και αυθεντική γειτονιά της Αθήνας

Τα χρόνια της Χούντας, στο Μέγαρο Λογοθετόπουλου (Μπουμπουλίνας 18), (κτίστηκε ως ιδιωτική κλινική του ιατρού Κων/νου Λογοθετόπουλου, αργότερα λειτούργησε ως ξενοδοχείο με την επωνυμία «White House», από το 1932 έως το 1935 στέγασε τη Στρατιωτική Σχολή Αθηνών, κατά τη διάρκεια της Κατοχής το Υπουργείο Εργασίας), στεγάστηκε η Υποδιεύθυνση Γενικής Ασφάλειας Πόλεως και στο πλυσταριό της ταράτσας βασανίστηκαν φρικτά εκατοντάδες αντιφρονούντες, μεταξύ αυτών ο Ανδρέας Λεντάκης και ο Μίκης Θεοδωράκης, με το τραγούδι του, το «Σφαγείο», ν' αναφέρεται σ'αυτό το κολαστήριο. Το κτίριο κατεδαφίστηκε στη δεκαετία του 1970 και στη θέση του έχει κτιστεί μία μοντέρνα πολυκατοικία.

Μετά την κατάληψη της Νομικής, την εξέγερση του Πολυτεχνείου, τα γεγονότα της 17ης Νοεμβρίου 1973 αλλά και κατά την διάρκεια της μεταπολίτευσης, η συνοικία πολιτικοποιείται έντονα, συγκεντρώνοντας μεταξύ άλλων, αναρχικές ομάδες οι οποίες συχνά προκαλούν επεισόδια, ζημιές, βανδαλισμούς και φασαρίες.

Η γειτονιά, από τα πρώτα χρόνια που κατοικήθηκε, διέθετε φιλολογικά καφενεία - τόποι συνάντησης των διανοούμενων («Μαύρος Γάτος», «Κοραής», «Βύρων», το καφενείο του Καρατζά, το καφενείο του Μπανίκα), το πρώτο βιβλιοπωλείο της περιοχής (το «Ακαδημαϊκόν»- έτος ίδρυσης 1889), έναν από τους πρώτους εκδοτικούς οίκους («Γκοβότσης»), κινηματογράφους («Βοξ», «Αλφαβίλ», «Παναθήναια») και θέατρα (Θέατρο Νεαπόλεως, Θέατρο «Πευκάκια», Θέατρον «Πικ-Νικ» Εξαρχείων κά) και δικαίως την αποκαλούσαν «Quartier Latin» των Αθηνών. Πολλά έντυπα και περιοδικά ξεκίνησαν και είχαν την έδρα τους σε κτίρια της συνοικίας («Ο Νουμάς», έντυπο των δημοτικιστών, ο σατυρικός «Ρωμιός», «Ο Μαύρος Γάτος» κά). Το δε σαλόνι του Σουρή, ο οποίος συνεχώς μετακόμιζε - πάντα όμως στη ίδια περιοχή - θεωρείτο το γνωστότερο και δημοκρατικότερο της Αθήνας της εποχής. Μία φιλολογική βραδιά στο εν λόγω σαλόνι απεικονίζει η ελαιογραφία του Γεωργίου Ροϊλλού «καθ ην παρίσταται ο ποιητής Προβελέγγιος αναγιγνώσκων εις το σαλόνι του Σουρή το έργο του "Ο Νικηφόρος Φωκάς" προς τους ποιητάς Γ. Σουρή, Κ. Παλαμά, Ι. Πολέμη, Σ. Στρατήγη και Γ. Δροσίνη».

Γείτονας με τους ανθρώπους των γραμμάτων και τεχνών υπήρξε ο πρωθυπουργός Χαρίλαος Τρικούπης, ο οποίος έμεινε με την αδελφή του Σοφία, από το 1883 και για δώδεκα χρόνια, σε μία τριώροφη οικία στη συμβολή των οδών Μαυρομιχάλη & Ακαδημίας 54.

Η συνοικία ήταν ιδιαίτερα ελκυστική και για τους ανθρώπους του θεάτρου και του κινηματογράφου. Σε μια μικρή κάμαρα της οδού Ζωοδόχου Πηγής 9, ξεκίνησε στα χρόνια της Κατοχής, η πορεία του Θεάτρου Τέχνης από τον Κάρολο Κουν. Γύρω από την οδό Θεμιστοκλέους ήταν εγκατεστημένες πολλές εταιρείες της χρυσής εποχής του ελληνικού κινηματογράφου, με το «Μέγαρο της Εβδόμης Τέχνης» στην οδό Ακαδημίας 96-100 να κατακλύζεται καθημερινά από ηθοποιούς, παραγωγούς κα ανθρώπους του θεάματος.

Οδός Ζωοδόχου Πηγής & Κιάφας. Εκλεκτικιστικό κτίριο του 1930. Διατηρητέο

Δρόμοι, σπίτια και ταβέρνες αποτέλεσαν σκηνικά γνωστών ταινιών, όπως η διασταύρωση των οδών Καλλιδρομίου, Οικονόμου και Ιουστινιανού, όπου γυρίστηκε η τελευταία σκηνή της θρυλικής «Στέλλα» και ακούστηκε η ατάκα που άφησε εποχή: «Φύγε, Στέλλα, κρατάω μαχαίρι». Και λίγο πιο κάτω, στην ταράτσα του εμβληματικού αλλά ερειπωμένου πύργου "ΑΙΟΛΟΣ" (Καλλιδρομίου 78), παίχτηκε η τελευταία πράξη της δραματικής ταινίας "Ναι μεν αλλά" του Π. Τάσσιου (1972). Στη ταβέρνα του «μπάρμπα-Γιάννη» (μία από τις ελάχιστες ιστορικές ταβέρνες που απομένουν στα Εξάρχεια, πρόσφατα ανακαινισμένη), ο Ορέστης Μακρής μεγαλουργούσε στον ρόλο του "Μεθύστακα", στην ομώνυμη ταινία του Γ. Τζαβέλλα (1950).

Εξαρχιώτες ήταν η Μίνα και ο Αλέξης, οι ερωτευμένοι πρωταγωνιστές της πρώτης ταινίας του Μιχάλη Κακογιάννη, «Κυριακάτικο Ξύπνημα», με την Έλλη Λαμπέτη και τον Δημήτρη Χόρν στους αντίστοιχους ρόλους και πολλά πλάνα των Εξαρχείων του 1953.

Ένα από τα χαρακτηριστικά της περιοχής των Εξαρχείων είναι τα γκράφιτι, τα διάφορα συνθήματα γραμμένα παντού, καθώς και οι πολλές αφίσες κολλημένες στους τοίχους και στις κολώνες, μέσω των οποίων γίνεται ενημέρωση ή κάλεσμα σε συγκεντρώσεις, διαδηλώσεις, εκδηλώσεις διαμαρτυρίες κλπ. Πολλά γκράφιτι είναι εκπληκτικά, όπως η «Ζούγκλα» του Alex Martinez (Σολωμού και Σουλτάνη) ή το «Νο Land for the Poor» του WD (Εμμανουήλ Μπενάκη) και θεωρούνται έργα τέχνης , άλλα όμως - τα tagging - μπορούν να χαρακτηριστούν απλώς σαν μ*****τζούρες που ρυπαίνουν ανεπανόρθωτα τις προσόψεις των κτιρίων με τη δικαιολογία ενός τάχα εφήμερου ξεσπάσματος.

Το γκράφιτι του ΙΝΟ, με τίτλο «Πιάσε το χέρι μου».

Στην πλατεία Εξαρχείων βρίσκεται η περίφημη εξαώροφη μεσοπολεμική Μπλε Πολυκατοικία, αντιπροσωπευτικό δείγμα του μοντερνισμού, η οποία κτίστηκε το 1933 στη θέση του καφενείου του Σταυροπιερράκου για τον επιχειρηματία Κωστή Αντωνόπουλο, σε σχέδια του Κυριακούλη Παναγιωτάκου. Το μπλε του κοβαλτίου χρώμα για τις εξωτερικές επιφάνειες, χάρη στο οποίο έγινε γνωστή ως η «Μπλε Πολυκατοικία», ήταν επιλογή του ζωγράφου Σπύρου Παπαλουκά, ο οποίος είχε συμμετέχει στη διακόσμηση της.

Ο αρχιτέκτονας είχε χρησιμοποιήσει στα σχέδιά του στοιχεία από την αρχιτεκτονική των πλοίων και αυτό φαίνεται από τα κοίλα τόξα πάνω στις πόρτες, που μοιάζουν με φινιστρίνια. Στο δώμα, εκτός από τους βοηθητικούς χώρους, δημιουργήθηκε ένα εντευκτήριο για τους ενοίκους, που τους έδινε την ευκαιρία για συναναστροφές, υπόδειγμα συνδυασμού συμβίωσης και κοινωνικής ζωής.

© ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΤΩΝΗΣ/ EUROKINISSI

Η πολυκατοικία αυτή είχε εντυπωσιάσει και τον αρχιτέκτονα και διακοσμητή Λε Κορμπυζιέ, όταν την είδε μισοτελειωμένη, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα και λέγεται ότι χάραξε σε τοίχο της εισόδου μία φράση: "c'est tres beau" (είναι πολύ ωραία).

Κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η πολυκατοικία υπήρξε κέντρο αντικατασκοπίας. Στέγασε την αντιστασιακή οργάνωση «Μίδας 614» και το επιτελείο του αξιωματικού Μ. Τσιγάντε, τα δε υπόγεια χρησιμοποιήθηκαν ως καταφύγιο για απόκρυψη και φυγάδευση μελών της. Κατά τα Δεκεμβριανά κινδύνευσε τρεις φορές ν' ανατιναχθεί από μαχητές της ΕΛΑΣ.

Συνεχιζεται....

 

[maik900]

Εξάρχεια: Μία ιστορική και αυθεντική γειτονιά της Αθήνας

Μεταξύ άλλων, πολλοί άνθρωποι της πολιτικής, των γραμμάτων και τεχνών υπήρξαν κάτοικοι της Μπλε Πολυκατοικίας, όπως ο Ρένος Αποστολίδης, η Σοφία Βέμπο, ο Φρέντυ Γερμανός, ο Λεωνίδας Κύρκος, ο Αλέξης Μινωτής και η Κατίνα Παξινού, ο Μίμης Τραϊφόρος, ο Δημήτρης Χόρν κά.

Την γνωριμία του με τον Δημήτρη Χόρν χρησιμοποίησε ο ήρωας του Μενέλαου Λουντέμη, στο διήγημά του «Χαμόγελα σε πληγωμένα χείλη» και πήγε να του ζητήσει μία οποιαδήποτε δουλειά. Μέσα απ' αυτή την επίσκεψη περιγράφεται με χιούμορ η μπλε πολυκατοικία. «Κάθεται εκεί κατά τα Εξάρχεια, σε μία αρλεκίνικη οκέλα (προπολεμική πολυτελής πολυκατοικία), μπογιατισμένη παρδαλά, που μοιάζει με υπερωκεάνιο. Είναι τόση πολυτέλεια εκεί που βουϊζουν τ' αφτιά μου. Ο θυρωρός καμαρώνει σαν ναύαρχος». Αρκετές δε σκηνές από την ταινία «Ζηλιαρόγατος» (1956) γυρίστηκαν στα εσωτερικά της Μπλε Πολυκατοικίας.

Στο ισόγειο της λειτούργησε για πολλά χρόνια ο πολυχώρος του καφε-ζαχαροπλαστείου «Φλοράλ», όπου διοργανώνονταν συχνά πολιτιστικές δράσεις, όπως παρουσιάσεις βιβλίων, συζητήσεις και live εμφανίσεις με μικρά σχήματα καλλιτεχνών.

Απέναντι, βρίσκεται ο θερινός κινηματογράφος BOΞ, ένας από τους παλαιότερους της Αθήνας, ο οποίος εγκαινιάστηκε τον Ιούνιο του 1938 με την ταινία «Η Κυρία με τας Καμελίας» και το 1997 κηρύχθηκε διατηρητέος.

Περπατώντας στους δρόμους, πεζόδρομους και δρομάκια των Εξαρχείων, όπως στην Ερεσσού με τα διώροφα αρχοντικά, στην Οικόνομου με τα νεοκλασικά με τα γερμανικά παραθυρόφυλλα, στη Βαλτετσίου, στη Μεθώνης, στη Ζωοδόχου Πηγής, στη Ζαϊμη, ο διαβάτης εντυπωσιάζεται από την θεατρικότητα που κυριαρχεί, από την πολυφωνία και πολυγλωσσία των αρχιτεκτονικών ρυθμών, αλλά και τα κατάλοιπα της αστικής ζωής που ξεπηδούν μέσα από αρκετά εγκαταλελειμμένα, ή μισογκρεμισμένα σπίτια. Τα κτίρια, νεοκλασικά, προπολεμικά - οι οκέλες, μεσοπολεμικά, μοντέρνα αφηγούνται την οικιστική και αρχιτεκτονική διαδρομή της συνοικίας αλλά και της νεότερης Ελλάδας γενικότερα.

Στην πρόσοψη ενός ανακαινισμένου κτιρίου της οδού Μαυρομιχάλη 85, πάνω από την πόρτα, διακρίνεται πάνω από την πόρτα η μπλε μεταλλική ταμπέλα της Αδριατικής Ασφαλιστικής Εταιρείας «Εν Τεργέστη» (1838), (ιταλική ασφαλιστική εταιρεία που ιδρύθηκε το 1838 στην Τεργέστη), η οποία μέχρι την ίδρυση της "Εθνικής" (1891) ήταν ο πρώτος πυρασφαλιστικός φορέας του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.

Οδός Μαυρομιχάλη 85. Πάνω από την πόρτα φαίνεται η ταμπέλα της ΑΔΡΙΑΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΝ ΤΕΡΓΕΣΤΗ

Η οδός Θεμιστοκλέους, η οποία ξεκινά από την οδό Πανεπιστημίου και καταλήγει στην οδό Καλλιδρομίου, στις ρίζες του λόφου του Στρέφη, είναι η ζωτική αρτηρία των Εξαρχείων, με διαφορετικά χαρακτηριστικά ανά τετράγωνο, όπου συνυπάρχουν αρμονικά κτίρια διαφορετικών εποχών και λειτουργιών (εμπορικά μαγαζιά, βιβλιοπωλεία, μπαράκια, θέατρο, φούρνοι, ζαχαροπλαστεία, κατοικίες).

«Θεμιστοκλέους 33» ήταν ο τίτλος του δίσκου 33 στροφών που κυκλοφόρησε το 1964, με ορχηστρικά του Σταύρου Ξαρχάκου και σαν εξώφυλλο είχε το πατρικό σπίτι του συνθέτη που βρισκόταν στην εν λόγω διεύθυνση, όμορφα ζωγραφισμένο από τον Γιάννη Τσαρούχη. Δύσκολα μπορεί σήμερα κάποιος να φανταστεί ότι μία πολυκατοικία στη συμβολή των οδών Θεμιστοκλέους 7 & Γαμβέτα είχε χρησιμοποιηθεί για να στεγάσει από το 1945 έως το 1947 γυναικείες φυλακές.

Τα χρόνια της κατοχής κυκλοφορούσε στην περιοχή μία ελληνίδα κατάσκοπος, η Αυγουστίνα, η οποία έδρασε με το ψευδώνυμο «Ροζαλία». Συνελήφθη το 1943 και καταδικάστηκε σε θάνατο για περίθαλψη και απόκρυψη Βρετανών κατασκόπων και Ελλήνων αντιστασιακών. Απ' αυτήν δανείστηκε την ονομασία της η ομώνυμη ιστορική ταβέρνα, στην οδό Βαλτετσίου.

Ταβέρνα η Ροζάλια.

Ένας από τους πιο όμορφους δρόμους των Εξαρχείων είναι η οδός Καλλιδρομίου, η οποία οφείλει το όνομά της στους αγώνες του Αθ. Διάκου στο όρος Καλλίδρομο και αποτελεί τη «συνοριακή γραμμή" με την Νεάπολη. Εκτός από τη διάσημη λαϊκή αγορά που στήνεται εκεί κάθε Σάββατο, αγαπημένος τόπος συνάντησης των κατοίκων της περιοχής και όχι μόνο, διαθέτει μερικά διαχρονικά στέκια, όπως το ιστορικό Καφενείο η "Μουριά", που λειτουργεί από το 1915, ή το εστιατόριο "Άμα Λάχει στης Νεφέλης" που στεγάζεται σ' ένα πανέμορφο νεοκλασικό με υπέροχη αυλή, πρώην δημοτικό σχολείο Εξαρχείων.

Ένα μαγαζάκι στον αριθμό 55 της Καλλιδρομίου, είχε μετατραπεί στον «Χώρο Προετοιμασίας» του Νικολάου Άσιμου (1949-1988), του αντισυμβατικού καλλιτέχνη, ο οποίος άφησε εποχή με τους στίχους και τα τραγούδια του, τις αυτοσχέδιες παραστάσεις που έδινε στον δρόμο, τα προβλήματά του με τον νόμο αλλά και την ψυχική του υγεία τα οποία τον οδήγησαν σε αυτοκτονία στην ηλικία των 39 ετών.

Στον αριθμό 12 της οδού, βρίσκεται από το 1983 το πολυσυζητημένο και πολύπαθο αστυνομικό τμήμα της συνοικίας.

Καλλιδρομίου & Πλαπούτα 2. Εκλεκτικιστικό κτίριο αρχών 20ου αιώνα, σε σχέδια Ν. Νικολαιδη. Αρχική ιδιοκτησία Αργ. Μανωλκίδη. Διατηρητέο

Ένα από τα γνωστά ιδιωτικά σχολεία της Αθήνας, η «Ιόνιος Σχολή», (έτος ίδρυσης 1908) στο οποίο φοίτησαν μεταξύ άλλων ο λογοτέχνης Κώστας Καρυωτάκης, η συγγραφέας Λότη Πέτροβιτς Ανδρουτσοπούλου, η τραγουδίστρια Φλέρυ Νταντωνάκη, λειτούργησε μέχρι το 1961 στην οικία Γενναδίου (Ακαδημίας & Ζωοδ. Πηγής), κτίριο το οποίο κατεδαφίστηκε το 1972 και στη θέση του οικοδομήθηκε το μέγαρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Επίσης, το «Βαρβάκειο» Λύκειο, αμέσως μετά την καταστροφή του από φωτιά, το 1944 και για 38 χρόνια, μέχρι να εγκατασταθεί σε ιδιόκτητο κτίριο στο Ψυχικό, μεταφέρθηκε από την οδό Αθηνάς και φιλοξενήθηκε σε διάφορα κτίρια των Εξαρχείων, όπως στο οίκημα του 35ου Δημοτικού Σχολείου της οδού Κωλέττη και αργότερα στη συμβολή των οδών Ακαδημίας & Χαριλάου Τρικούπη.

Σελίδες ολόκληρες μπορεί να γράψει κάποιος για τα Εξάρχεια, για τα σημαντικά γεγονότα που διαδραματίστηκαν και σημάδεψαν την περιοχή από τις πρώτες κιόλας μέρες που κατοικήθηκε από νησιώτες οικοδόμους, για τα ιστορικά σχολεία, για τα κτίρια, για τις προσωπικότητες που έζησαν εκεί, για αυτούς που μετακόμισαν άρον-άρον γιατί ένιωσαν ανασφάλεια και δεν άντεξαν το νέο πρόσωπο της γειτονιάς, αλλά και για αυτούς που δεν την αλλάζουν με τίποτα....

Όμως, κατά γενική ομολογία, ασχέτως αν αρέσει σε κάποιον ή όχι, ασχέτως αν ζει κάποιος ή δεν ζει εκεί, η συνοικία είχε εξ αρχής αλλά και εξακολουθεί να έχει κάτι που την διαφοροποιεί εντελώς από τις υπόλοιπες της πρωτεύουσας. Αυτό το "κάτι" μπορεί να μην έχει για όλους θετικό πρόσημο, αλλά εμπεριέχει αυθεντικότητα, διατηρεί ζωντανή την ιστορική μνήμη, συντηρεί τον μύθο και προσδίδει μία ιδιαίτερη γοητεία.

Από την Έλενα Ντακούλα

Πηγή: https://apotis4stis5.com

 

[Neos]

Οδός Τριπόδων: Ο πιο παλιός δρόμος της Αθήνας και η ιστορία του​

Και το σπίτι του Αντωνάκη που παίρνει το καπελάκι του και φεύγει, της κυρίας Ελενίτσας που πάλι αστεφάνωτη θα την έχει, της Παγώνας και της Ξ.Παπαμήτρου είναι στην οδό Τριπόδων, αριθμός 32, πάντα στέκομαι και το κοιτάω.

Διαβάστε >>> https://www.tilestwra.com/giati-spiti-tou-antonaki-ke-tis-elenitsas-stin-plaka-den-poulithike-pote/

Εκτός από την φανταστική ιστορία του, και η πραγματική που έχει ζήσει αυτό το κτίριο, δεν πάει πίσω.

Τα πράγματα που αρνούνται να πεθάνουν και συνεχίζουν ηρωικά να ανθίστανται στην φθορά του χρόνου, για εμένα είναι ιερά και πάντα νοιώθω σεβασμό, κατά κάποιο τρόπο σαν να είναι άνθρωποι με δική τους σκέψη και θέληση.

 

[maik900]

Η παλιά Αθήνα, όπως δεν την έχεις ξαναδεί​

Μια σελίδα στο Facebook ανεβάζει σπάνιες φωτογραφίες από μια υπέροχη ξεχασμένη πόλη, την πόλη μας
Μαρία Παππά


Το φωτογραφικό αρχείο της Λίζας είναι μια σελίδα στο Facebook όπου η διαχειρίστρια της ανεβάζει σπάνιες φωτογραφίες (αλλά και βίντεο) από μια ξεχασμένη Ελλάδα. Μερικές φωτογραφίες είναι πάρα πολύ παλιές που σε κάνουν να απορείς που τις βρίσκει. Σε φέρνουν επίσης αντιμέτωπο με το πώς έχουν αλλάξει τα πράγματα στις πόλεις που είχες μεγαλώσει. Δεν είναι η μόνη σελίδα στο Facebook που έχει τέτοιο περιεχόμενο, αλλά σίγουρα είναι από τις πιο ενδιαφέρουσες. Σε ένα σημείο γράφει ότι η σελίδα «περιλαμβάνει φωτογραφίες από το παρελθόν της Ελλάδας, από διάφορες πηγές και από την προσωπική συλλογή μου» και να συμπληρώσουμε ότι σε όλες υπάρχουν πηγές. Την ρωτήσαμε να μας πει πιο αναλυτικά το πώς ανακαλύπτει αυτές τις φωτογραφίες και τι αντιδράσεις προκαλούν:
«Τις φωτογραφίες τις βρίσκω στο Ίντερνετ, από διάφορες σελίδες δημοπρασιών, από Πανεπιστήμια του εξωτερικού, από Ελληνικές σελίδες κ.ά., καθώς και από την προσωπική συλλογή μου. Αφιερώνω αρκετές ώρες για τις ανακαλύψω και θέλει αρκετή υπομονή. Υπάρχουν φωτογραφίες που δεν τις αναγνωρίζω ή δεν υπάρχουν περαιτέρω πληροφορίες και έτσι μέσω της ανάρτησης ταυτοποιούνται από διάφορα μέλη. Μάλιστα, σε ό,τι αφορά φωτογραφίες της προσωπικής μου συλλογής, τα συγκεκριμένα μέλη μ' έχουν βοηθήσει με την αναγνώριση διαφόρων τοποθεσιών και θα ήθελα να τους ευχαριστήσω για την βοήθειά τους. Προσπαθώ όσο μπορώ, να γράφω την πηγή και τον φωτογράφο της φωτογραφίας. Μια φορά, μόνο σε μία φωτογραφία μου ζητήθηκε, να την κατεβάσω ή να αναφέρω την πηγή. Αμέσως διόρθωσα τα στοιχεία της, διότι δεν είχα περισσότερες πληροφορίες και ήταν από τις πρώτες που είχα αποθηκεύσει στο αρχείο μου. Με τον καιρό έμαθα περισσότερα πράγματα και τις αποθηκεύω με όσες πληροφορίες υπάρχουν. Πιστεύω ότι όσο περνούν τα χρόνια και λόγω των σημερινών δύσκολων καταστάσεων, ο κόσμος όλο και περισσότερο αναπολεί το παρελθόν και τις εποχές που έζησε καλά. Υπάρχουν τόσες φωτογραφίες, που δεν μπορώ να ξεχωρίσω κάποια συγκεκριμένη, μου αρέσουν οι πιο πολλές απ’ αυτές. Ως προς τις αντιδράσεις του κόσμου, βλέπω ότι ανταποκρίνεται πολύ θετικά και έχει πολλή απήχηση. Στα σχόλια πολλών φωτογραφιών βλέπω μία προσωπική διάσταση, καθώς πολλοί εξιστορούν αναμνήσεις, το οποίο με ευχαριστεί ιδιαίτερα. Η ιδέα να κάνω την σελίδα, ήταν κατόπιν προτροπής μιας φίλης μου. Θα ήθελα να έχω την ελευθερία να την χειρίζομαι, και να αναρτώ φωτογραφίες με όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες και οργανωμένη συλλογή».


Αθήνα, οδός Πανεπιστημίου, φωτογραφία Οδυσσέα Φωκά, περίπου 1900, αρχείο Εθνικής Πινακοθήκης- Μουσείου Α. Σούτζου.



Αθήνα, άποψη από ψηλά, τέλη δεκαετίας '50, φωτογραφία του καθηγητή Machteld J. Mellink, αρχείο Bryn Mawr College.



Αθήνα, οδός Βουκουρεστίου, 1940's. ebay



Αθήνα, οδός Ιπποκράτους με την οδό Πανεπιστημίου, Δεκέμβριος 1944, φωτογράφος Dmitri Kessel, αρχείο Life Photo Collection.



Αθήνα, το Παναθηναϊκό Στάδιο, 22 Απριλίου 1906, φωτογράφος άγνωστος. From Queen Mary's Photograph Album, Volume 12.



Αθήνα, άποψη της Μητρόπολης Αθηνών, περίπου 1955.



Αθήνα, πλατεία Συντάγματος, 1923, συλλογή Frank and Frances Carpenter, αρχείο Library of Congress.



Αθήνα, οδός Εδουάρδω Λώ και Πανεπιστημίου και συνέχεια η Σίνα, δεξιά φαίνεται το Οφθαλμιατρείο, και δίπλα η Λεόντιος, 1910 ή 1916, φωτογραφία Albert Winslow Barker (1874-1947), αρχείο Bryn Mawr College.



Αθήνα, οδός Αθηνάς, κατάστημα αυγών, 1964, φωτογράφος David Hurn, αρχείο Magnum photos.

Πηγη www.lifo.gr

 

[maik900]

14 μαγαζιά της παλιάς Αθήνας που έκαναν πάταγο τις δεκαετίες '70 - '90​

Μαγαζιά τα οποία έχουν κάνει πάταγο εδώ και 30 χρόνια στην Αθήνα >>

1)Αυτοκίνηση του Μάκη Σαλιάρη – Το όνομα του θρυλικού κλαμπ δηλώνει το πάθος του Μάκη Σαλιάρη για τους αγώνες ταχύτητας, στους οποίους ο ίδιος συμμετείχε φανατικά.

2) Νεράιδα – Γλυφάδα

Η «Νεράιδα» βρισκόταν στην παραλιακή, στο ύψος του Αλίμου, απέναντι ακριβώς από το Συμμαχικό Στρατιωτικό Νεκροταφείο.

Τις μεγαλύτερες δόξες της τις γνώρισε στα μέσα του ΄70 φιλοξενώντας στη σκηνή της τη Βίκυ Μοσχολιού με το Γιώργο Κατσαρό. Στις αρχές εκείνης της δεκαετίας πραγματοποίησε στον ίδιο χώρο τις πρώτες εμφανίσεις του και ο Γιάννης Πάριος.

Εκεί μάλιστα μπήκε και τέλος στο έθιμο πλέον, του σπασίματος των πιάτων. Η ιστορία έχει ως εξής: Επί της περιόδου της δικτατορίας του ο Γεώργιος Παπαδόπουλος με τη συνοδεία συνεργατών του επισκέφθηκε ένα βράδυ τη Νεράιδα για να διασκεδάσει. Όλο το μαγαζί πάγωσε φυσικά με την παρουσία του και αφού αλλάχθηκε μέχρι και το ρεπερτόριο του προγράμματος όλα κύλησαν ομαλώς. Όλα; Μέχρι τη στιγμή που κάποιος… θερμόαιμος πελάτης έσπασε ένα πιάτο! Ο δικτάτορας εξοργίστηκε με την παντελή έλλειψη τάξεως και αποχώρησε αμέσως από το μαγαζί. Την επόμενη ημέρα με διάταγμά του το σπάσιμο των πιάτων μπαίνει σε απαγόρευση.

Ένα βραδύ μετά όμως επισκέπτεται τη Νεράιδα ο Αριστοτέλης Ωνάσης και αμφισβητώντας κάθε διαταγή κάνει τη δική του επανάσταση σπάζοντας αμέριμνος ό,τι πιάτο υπήρχε…

Τη δεκαετία του ΄90 διαχωρίστηκε στη «μικρή» και τη «μεγάλη» Νεράιδα, με την πρώτη να συνεχίζει τη λειτουργία της ως κέντρο διασκέδασης και η δεύτερη να διαμορφώνεται σε club.

Από το 2003 η λεγόμενη «μικρή Νεράιδα» έχει μετατραπεί σε γνωστό bar restaurant , ενώ ο χώρος της μεγάλης στεγάζει το νυχτερινό κέντρο «Θέα», με την επιγραφή «Νεράιδα» να συνεχίζει να διατηρείται έως σήμερα στο πλαϊνό μέρος του κέντρου (επί της Λ.Ποσειδώνος).

3)Φαντασία

Ξεκινώντας, να τονίσουμε ότι η Φαντασία εκείνων των χρόνων δεν έχει καμία σχέση με τη σημερινή «Fantasia» (το πρώην «Show Center») στο Ελληνικό. Η Φαντασία του 1950 και έπειτα βρισκόταν στη Λεωφόρο Ποσειδώνος στις αρχές του Αγίου Κοσμά, από την κάτω μεριά της παραλιακής, δίπλα στη θάλασσα δηλαδή.

Οι αδελφοί του τραγουδιστή Μιχάλη Μενιδιάτη, μαζί με τον ίδιο, ήταν εκείνοι που άνοιξαν τη Φαντασία. Η φήμη του Μενιδιάτη όταν ξεκίνησε την καριέρα του εξαπλώθηκε πολύ γρήγορα και κάπως έτσι η οικογένεια Καλογράνη, όπως ήταν το πραγματικό της επώνυμο, αποφάσισε να ανοίξει το δικό της κέντρο.

Εκεί ήταν και το μέρος όπου σπάστηκαν τα πρώτα πιάτα, μία ενέργεια που έμελλε να γίνει σύμβολο και συνώνυμο της νυχτερινής διασκέδασης. Με τα πιάτα τότε να είναι 100% αληθινά. Πολύ αργότερα, για την ασφάλεια όλων, αντικαταστάθηκαν με τα γνωστά γύψινα «μπουζοκόπιατα».

Στη Φαντασία η εκλεκτή πελατεία ήταν μεγάλη. Αξιοσημείωτη ήταν φυσικά και η επίσκεψη του Στρατάρχη Τίτο, του πρώτου προέδρου της Γιουγκοσλαβίας, μαζί με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή κατά το 1974. Λοιποί θαμώνες του ήταν ο Αριστοτέλης Ωνάσης, ο Τέλυ Σαβάλας και πολλοί άλλοι.

Το κέντρο λειτούργησε μέχρι το 1997. Την άνοιξη του 2010, ο τότε Πρωθυπουργός της χώρας Γεώργιος Παπανδρέου ξύπνησε ένα πρωί με το όνειρο μίας «ελεύθερης» παραλιακής χωρίς νυχτερινά κέντρα που εμποδίζουν την πρόσβαση στις παραλίες. Το πρώτο του και μοναδικό θύμα ήταν η «Φαντασία».

Εκείνο το πρωινό σε ένα πανηγυρικό κλίμα ανάμεσα σε Υπουργούς, κάμερες και δημοσιογράφους έπεσαν τα εδώ και μία δεκαετία εγκαταλελειμμένα ερείπια της Φαντασίας. Τρία χρόνια μετά το μόνο που υπάρχει είναι ένα επίσης εγκαταλελειμμένο χωμάτινο οικόπεδο στο οποίο κανείς δεν έχει πρόσβαση…

4)Τα Δειλινά

Ένα όνομα, μία ιστορία. Το συγκεκριμένο κοσμικό κέντρο ονοματοδοτήθηκε από το ομώνυμο τραγούδι της Βίκυς Μοσχολιού σε μουσική του Γιώργου Ζαμπέτα, ένα κομμάτι σταθμός για το ελληνικό πεντάγραμμο και για την καριέρα της τραγουδίστριας.

Τα πρώτα «Δειλινά» βρίσκονταν στα Πατήσια, κοντά στην Πλατεία Κολιάτσου, επί των οδών Κέας & Ταϋγέτου. Το χειμώνα του 1966, η Μοσχολιού μετά από 2,5 χρόνια εμφανίσεων στο πλευρό του Ζαμπέτα αποφασίζει να ακολουθήσει τη δική της ξεχωριστή πορεία. Αποχωρεί από τα«Ξημερώματα» στα οποία εμφανίζονταν τότε μαζί (σ.σ. ακόμη ένα μαγαζί που πήρε το όνομά του από τραγούδι των εν λόγω δύο ατόμων) και στις 5 Νοεμβρίου του ίδιου έτους ξεκινά στα «Δειλινά» έχοντας μαζί της το μεγάλο σταρ του ελληνικού κινηματογράφου Νίκο Ξανθόπουλο.

«Και τα δειλινά, μια φωνή μου ψιθυρίζει, μυστικά, δε θα γυρίσεις πια…»

Στις αρχές του ΄70 τα Δειλινά είχαν μετακομίσει στη Γλυφάδα, όπου γνώρισαν νέες μεγάλες δόξες με το Στράτο Διονυσίου (ειδικά το ΄80) και σήμερα βρίσκονται στην Ιερά Οδό. Τα πρώτα χρόνια τα δύο κέντρα λειτουργούσαν παράλληλα με το πρώτο να μετονομάζεται σε «Παλιά Δειλινά» και το δεύτερο σε «Νέα». Πλέον λειτουργεί μόνο το μαγαζί της Ιεράς Οδού

5)Quinta – Κυψέλη

Πρόκειται ουσιαστικά για το πρώτο club, κοντά στη σημερινή έννοια του όρου, που λειτούργησε στην Αθήνα. Βρισκόταν στην Κυψέλη, στη Φωκίωνος Νέγρη και στον αριθμό 82 και δημιούργησε μία high class φήμη στο σημερινό πεζόδρομο της περιοχής.

Ο ιδιοκτήτης της, ο Μπάμπης Μουτσάτσος, ήταν παίκτης του water polo στην ομάδα του Ολυμπιακού Πειραιώς. Μαζί με άλλους δύο αθλητές, τον ποδοσφαιριστή Μίμη Στεφανάκο και το μπασκετμπολίστα Κώστα Μουρούζη πήραν την απόφαση να δημιουργήσουν ένα νέο κοσμικό κέντρο στην πόλη. Ο χώρος βρέθηκε, όμως οι Στεφανάκος και Μουρούζης εγκατέλειψαν το εγχείρημα και έτσι ο Μουτσάτσος, μόνος του, εγκαινιάζει την Quinta στη Φωκίωνος Νέγρη το 1959.

Σε χρόνο «dt» το μαγαζί έγινε το κέντρο συνάντησης όλου του ελληνικού jet set και όχι μόνο. Εκλεκτός θαμώνας (και εδώ) ήταν ο Αριστοτέλης Ωνάσης, το παρών έδινε και η Αλίκη Βουγιουκλάκη με το Δημήτρη Παπαμιχαήλ, η Τζένη Καρέζη και πολλοί άλλοι. Ο χώρος φιλοξένησε και φημισμένους ξένους πελάτες όπως ο Ομάρ Σαρίφ και στη σκηνή του πασίγνωστα ονόματα της διεθνούς μουσικής σκηνής σαν το Λούτσιο Ντάλλα. Στο πιο in στέκι της Αθήνας γύρισαν σκηνές τους και πολλές κινηματογραφικές ταινίες.

Το 1963 ήταν η χρονιά που βρέθηκε στην Αθήνα και η Ρίτα Κάντιλλακ, παγκοσμίως διάσημη στριπτιζέζ – ηθοποιός, και κατά τον καιρό της διαμονής της στην πρωτεύουσα επισκέφθηκε την Quinta, όπου γνώρισε το Μουτσάτσο. Ο τελευταίος, λάτρης του ωραίου φύλου, δεν της αντιστάθηκε και έτσι η Κάντιλακ λίγα χρονιά μετά τον πήρε μαζί της στο Παρίσι όπου και παντρεύτηκαν.

Η Quinta έκανε και την πρωτοτυπία της μεταφοράς κατά τους καλοκαιρινούς μήνες από το κέντρο στην παραλιακή και έτσι το θέρος εγκαθίστατο στο τουριστικό περίπτερο «Ζέρβας» στη Γλυφάδα.

Σήμερα στην Φωκίωνος Νέγρη έχει μείνει μόνο ο 80χρονος πλέον ιδιοκτήτης της να θυμίζει με τις ιστορίες του την αίγλη μιας άλλης εποχής

6)Το χρυσό Βαρέλι – Τζιτζιφιές

Χρυσό Βαρέλι», προς την παραλία του Μοσχάτου. Σ’ αυτό ήταν ο συνθέτης Βασίλης Βασιλειάδης και γι’ αυτό λεγόταν ΒΒ. Εκεί τραγουδούσε και η Λίτσα Διαμάντη, στις αρχές της καριέρας της.
Ο Βασιλειάδης ήταν ο πρώτος που έβαλε το αρμόνιο στα τραγούδια της εποχής• κάτι πρωτοποριακό στον καιρό του.

Σ’ αυτό το κέντρο, αργότερα, ήταν ο Βοσκόπουλος, στην αρχή της μεγάλης καριέρας του, και μάλιστα λέγανε ότι κατέβαινε στους ψαράδες και τους βοηθούσε οικονομικά. Ο κόσμος τον αγάπαγε πάρα πολύ στις Τζιτζιφιές.

Το «Φαληρικόν» το άνοιξε ο πατέρας μου το 1958. Απ’ αυτό το μαγαζί πέρασαν όλα τα μεγάλα ονόματα της εποχής: ο Παπαϊωάννου, ο οποίος ήταν Τζιτζιφιώτης, φίλος του πατέρα μου, ο Τσιτσάνης, ο Ζαμπέτας, ο Βαμβακάρης, ο Μητσάκης, ο Τσαουσάκης, Τζιτζιφιώτης κι αυτός, η Μαρίκα Νίνου, η Μπέλλου, η Ρόζα, η Σακελλαρίου σε πολύ μικρή ηλικία, και άλλα μεγάλα τότε ονόματα.

7) Barbarella Disco – Πειραιάς

Σχεδόν τριάντα χρόνια μετά, οι σαραντάρηδες, σήμερα, νοσταλγοί της Barbarella -στο ίδιο κτίριο τώρα στεγάζεται το προξενείο της Αιθιοπίας-, αναζητούν τις γλυκές αναμνήσεις της εφηβείας τους στις λίγες πλέον αυθεντικές ντισκοτέκ της Αθήνας. Μαζί τους και οι κατά πολύ νεώτεροί τους, ίσως και απόγονοί τους, οι οποίοι, παρόλο που γνώρισαν την δεκαετία του ’80 ως παρωδία, έμαθαν να διασκεδάζουν με τα ίδια τραγούδια –και αυτό έχει να πει πολλά. Οι δεύτεροι, βέβαια, θα προτιμήσουν τα πιο επιτηδευμένα disco events των σημερινών mainstream clubs και θα χορέψουν το «Staying alive» διακωμωδώντας το περισσότερο παρά επιχειρώντας πραγματικά να πετύχουν τις σωστές -αλλά δύσκολες- φιγούρες του Ηustle.
8)Bora Bora – Κολωνάκι
9)Mercedes – Γλυφάδα
10)Market – Καστέλλα
11)Sailin – Καστέλλα
12)Μπίτσουλας – Γλυφάδα – Μεταμεσονύχτια Ντισκοτέκ που άφησε εποχή
13)Wild Rose στον περιφερειακό του Λυκαβηττού, όπου συγκεντρώνονταν και διάφοροι επώνυμοι όπως ο Βλάσσης Μπονάτσος και η Ζωή Λάσκαρη.
14)La Playa – (νυν Vive Mar)

Πηγη https://apotis4stis5.com

 

[Buckley]

14 μαγαζιά της παλιάς Αθήνας που έκαναν πάταγο τις δεκαετίες '70 - '90​

Μαγαζιά τα οποία έχουν κάνει πάταγο εδώ και 30 χρόνια στην Αθήνα >>

1)Αυτοκίνηση του Μάκη Σαλιάρη – Το όνομα του θρυλικού κλαμπ δηλώνει το πάθος του Μάκη Σαλιάρη για τους αγώνες ταχύτητας, στους οποίους ο ίδιος συμμετείχε φανατικά.

2) Νεράιδα – Γλυφάδα

Η «Νεράιδα» βρισκόταν στην παραλιακή, στο ύψος του Αλίμου, απέναντι ακριβώς από το Συμμαχικό Στρατιωτικό Νεκροταφείο.

Τις μεγαλύτερες δόξες της τις γνώρισε στα μέσα του ΄70 φιλοξενώντας στη σκηνή της τη Βίκυ Μοσχολιού με το Γιώργο Κατσαρό. Στις αρχές εκείνης της δεκαετίας πραγματοποίησε στον ίδιο χώρο τις πρώτες εμφανίσεις του και ο Γιάννης Πάριος.

Εκεί μάλιστα μπήκε και τέλος στο έθιμο πλέον, του σπασίματος των πιάτων. Η ιστορία έχει ως εξής: Επί της περιόδου της δικτατορίας του ο Γεώργιος Παπαδόπουλος με τη συνοδεία συνεργατών του επισκέφθηκε ένα βράδυ τη Νεράιδα για να διασκεδάσει. Όλο το μαγαζί πάγωσε φυσικά με την παρουσία του και αφού αλλάχθηκε μέχρι και το ρεπερτόριο του προγράμματος όλα κύλησαν ομαλώς. Όλα; Μέχρι τη στιγμή που κάποιος… θερμόαιμος πελάτης έσπασε ένα πιάτο! Ο δικτάτορας εξοργίστηκε με την παντελή έλλειψη τάξεως και αποχώρησε αμέσως από το μαγαζί. Την επόμενη ημέρα με διάταγμά του το σπάσιμο των πιάτων μπαίνει σε απαγόρευση.

Ένα βραδύ μετά όμως επισκέπτεται τη Νεράιδα ο Αριστοτέλης Ωνάσης και αμφισβητώντας κάθε διαταγή κάνει τη δική του επανάσταση σπάζοντας αμέριμνος ό,τι πιάτο υπήρχε…

Τη δεκαετία του ΄90 διαχωρίστηκε στη «μικρή» και τη «μεγάλη» Νεράιδα, με την πρώτη να συνεχίζει τη λειτουργία της ως κέντρο διασκέδασης και η δεύτερη να διαμορφώνεται σε club.

Από το 2003 η λεγόμενη «μικρή Νεράιδα» έχει μετατραπεί σε γνωστό bar restaurant , ενώ ο χώρος της μεγάλης στεγάζει το νυχτερινό κέντρο «Θέα», με την επιγραφή «Νεράιδα» να συνεχίζει να διατηρείται έως σήμερα στο πλαϊνό μέρος του κέντρου (επί της Λ.Ποσειδώνος).

3)Φαντασία

Ξεκινώντας, να τονίσουμε ότι η Φαντασία εκείνων των χρόνων δεν έχει καμία σχέση με τη σημερινή «Fantasia» (το πρώην «Show Center») στο Ελληνικό. Η Φαντασία του 1950 και έπειτα βρισκόταν στη Λεωφόρο Ποσειδώνος στις αρχές του Αγίου Κοσμά, από την κάτω μεριά της παραλιακής, δίπλα στη θάλασσα δηλαδή.

Οι αδελφοί του τραγουδιστή Μιχάλη Μενιδιάτη, μαζί με τον ίδιο, ήταν εκείνοι που άνοιξαν τη Φαντασία. Η φήμη του Μενιδιάτη όταν ξεκίνησε την καριέρα του εξαπλώθηκε πολύ γρήγορα και κάπως έτσι η οικογένεια Καλογράνη, όπως ήταν το πραγματικό της επώνυμο, αποφάσισε να ανοίξει το δικό της κέντρο.

Εκεί ήταν και το μέρος όπου σπάστηκαν τα πρώτα πιάτα, μία ενέργεια που έμελλε να γίνει σύμβολο και συνώνυμο της νυχτερινής διασκέδασης. Με τα πιάτα τότε να είναι 100% αληθινά. Πολύ αργότερα, για την ασφάλεια όλων, αντικαταστάθηκαν με τα γνωστά γύψινα «μπουζοκόπιατα».

Στη Φαντασία η εκλεκτή πελατεία ήταν μεγάλη. Αξιοσημείωτη ήταν φυσικά και η επίσκεψη του Στρατάρχη Τίτο, του πρώτου προέδρου της Γιουγκοσλαβίας, μαζί με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή κατά το 1974. Λοιποί θαμώνες του ήταν ο Αριστοτέλης Ωνάσης, ο Τέλυ Σαβάλας και πολλοί άλλοι.

Το κέντρο λειτούργησε μέχρι το 1997. Την άνοιξη του 2010, ο τότε Πρωθυπουργός της χώρας Γεώργιος Παπανδρέου ξύπνησε ένα πρωί με το όνειρο μίας «ελεύθερης» παραλιακής χωρίς νυχτερινά κέντρα που εμποδίζουν την πρόσβαση στις παραλίες. Το πρώτο του και μοναδικό θύμα ήταν η «Φαντασία».

Εκείνο το πρωινό σε ένα πανηγυρικό κλίμα ανάμεσα σε Υπουργούς, κάμερες και δημοσιογράφους έπεσαν τα εδώ και μία δεκαετία εγκαταλελειμμένα ερείπια της Φαντασίας. Τρία χρόνια μετά το μόνο που υπάρχει είναι ένα επίσης εγκαταλελειμμένο χωμάτινο οικόπεδο στο οποίο κανείς δεν έχει πρόσβαση…

4)Τα Δειλινά

Ένα όνομα, μία ιστορία. Το συγκεκριμένο κοσμικό κέντρο ονοματοδοτήθηκε από το ομώνυμο τραγούδι της Βίκυς Μοσχολιού σε μουσική του Γιώργου Ζαμπέτα, ένα κομμάτι σταθμός για το ελληνικό πεντάγραμμο και για την καριέρα της τραγουδίστριας.

Τα πρώτα «Δειλινά» βρίσκονταν στα Πατήσια, κοντά στην Πλατεία Κολιάτσου, επί των οδών Κέας & Ταϋγέτου. Το χειμώνα του 1966, η Μοσχολιού μετά από 2,5 χρόνια εμφανίσεων στο πλευρό του Ζαμπέτα αποφασίζει να ακολουθήσει τη δική της ξεχωριστή πορεία. Αποχωρεί από τα«Ξημερώματα» στα οποία εμφανίζονταν τότε μαζί (σ.σ. ακόμη ένα μαγαζί που πήρε το όνομά του από τραγούδι των εν λόγω δύο ατόμων) και στις 5 Νοεμβρίου του ίδιου έτους ξεκινά στα «Δειλινά» έχοντας μαζί της το μεγάλο σταρ του ελληνικού κινηματογράφου Νίκο Ξανθόπουλο.

«Και τα δειλινά, μια φωνή μου ψιθυρίζει, μυστικά, δε θα γυρίσεις πια…»

Στις αρχές του ΄70 τα Δειλινά είχαν μετακομίσει στη Γλυφάδα, όπου γνώρισαν νέες μεγάλες δόξες με το Στράτο Διονυσίου (ειδικά το ΄80) και σήμερα βρίσκονται στην Ιερά Οδό. Τα πρώτα χρόνια τα δύο κέντρα λειτουργούσαν παράλληλα με το πρώτο να μετονομάζεται σε «Παλιά Δειλινά» και το δεύτερο σε «Νέα». Πλέον λειτουργεί μόνο το μαγαζί της Ιεράς Οδού

5)Quinta – Κυψέλη

Πρόκειται ουσιαστικά για το πρώτο club, κοντά στη σημερινή έννοια του όρου, που λειτούργησε στην Αθήνα. Βρισκόταν στην Κυψέλη, στη Φωκίωνος Νέγρη και στον αριθμό 82 και δημιούργησε μία high class φήμη στο σημερινό πεζόδρομο της περιοχής.

Ο ιδιοκτήτης της, ο Μπάμπης Μουτσάτσος, ήταν παίκτης του water polo στην ομάδα του Ολυμπιακού Πειραιώς. Μαζί με άλλους δύο αθλητές, τον ποδοσφαιριστή Μίμη Στεφανάκο και το μπασκετμπολίστα Κώστα Μουρούζη πήραν την απόφαση να δημιουργήσουν ένα νέο κοσμικό κέντρο στην πόλη. Ο χώρος βρέθηκε, όμως οι Στεφανάκος και Μουρούζης εγκατέλειψαν το εγχείρημα και έτσι ο Μουτσάτσος, μόνος του, εγκαινιάζει την Quinta στη Φωκίωνος Νέγρη το 1959.

Σε χρόνο «dt» το μαγαζί έγινε το κέντρο συνάντησης όλου του ελληνικού jet set και όχι μόνο. Εκλεκτός θαμώνας (και εδώ) ήταν ο Αριστοτέλης Ωνάσης, το παρών έδινε και η Αλίκη Βουγιουκλάκη με το Δημήτρη Παπαμιχαήλ, η Τζένη Καρέζη και πολλοί άλλοι. Ο χώρος φιλοξένησε και φημισμένους ξένους πελάτες όπως ο Ομάρ Σαρίφ και στη σκηνή του πασίγνωστα ονόματα της διεθνούς μουσικής σκηνής σαν το Λούτσιο Ντάλλα. Στο πιο in στέκι της Αθήνας γύρισαν σκηνές τους και πολλές κινηματογραφικές ταινίες.

Το 1963 ήταν η χρονιά που βρέθηκε στην Αθήνα και η Ρίτα Κάντιλλακ, παγκοσμίως διάσημη στριπτιζέζ – ηθοποιός, και κατά τον καιρό της διαμονής της στην πρωτεύουσα επισκέφθηκε την Quinta, όπου γνώρισε το Μουτσάτσο. Ο τελευταίος, λάτρης του ωραίου φύλου, δεν της αντιστάθηκε και έτσι η Κάντιλακ λίγα χρονιά μετά τον πήρε μαζί της στο Παρίσι όπου και παντρεύτηκαν.

Η Quinta έκανε και την πρωτοτυπία της μεταφοράς κατά τους καλοκαιρινούς μήνες από το κέντρο στην παραλιακή και έτσι το θέρος εγκαθίστατο στο τουριστικό περίπτερο «Ζέρβας» στη Γλυφάδα.

Σήμερα στην Φωκίωνος Νέγρη έχει μείνει μόνο ο 80χρονος πλέον ιδιοκτήτης της να θυμίζει με τις ιστορίες του την αίγλη μιας άλλης εποχής

6)Το χρυσό Βαρέλι – Τζιτζιφιές

Χρυσό Βαρέλι», προς την παραλία του Μοσχάτου. Σ’ αυτό ήταν ο συνθέτης Βασίλης Βασιλειάδης και γι’ αυτό λεγόταν ΒΒ. Εκεί τραγουδούσε και η Λίτσα Διαμάντη, στις αρχές της καριέρας της.
Ο Βασιλειάδης ήταν ο πρώτος που έβαλε το αρμόνιο στα τραγούδια της εποχής• κάτι πρωτοποριακό στον καιρό του.

Σ’ αυτό το κέντρο, αργότερα, ήταν ο Βοσκόπουλος, στην αρχή της μεγάλης καριέρας του, και μάλιστα λέγανε ότι κατέβαινε στους ψαράδες και τους βοηθούσε οικονομικά. Ο κόσμος τον αγάπαγε πάρα πολύ στις Τζιτζιφιές.

Το «Φαληρικόν» το άνοιξε ο πατέρας μου το 1958. Απ’ αυτό το μαγαζί πέρασαν όλα τα μεγάλα ονόματα της εποχής: ο Παπαϊωάννου, ο οποίος ήταν Τζιτζιφιώτης, φίλος του πατέρα μου, ο Τσιτσάνης, ο Ζαμπέτας, ο Βαμβακάρης, ο Μητσάκης, ο Τσαουσάκης, Τζιτζιφιώτης κι αυτός, η Μαρίκα Νίνου, η Μπέλλου, η Ρόζα, η Σακελλαρίου σε πολύ μικρή ηλικία, και άλλα μεγάλα τότε ονόματα.

7) Barbarella Disco – Πειραιάς

Σχεδόν τριάντα χρόνια μετά, οι σαραντάρηδες, σήμερα, νοσταλγοί της Barbarella -στο ίδιο κτίριο τώρα στεγάζεται το προξενείο της Αιθιοπίας-, αναζητούν τις γλυκές αναμνήσεις της εφηβείας τους στις λίγες πλέον αυθεντικές ντισκοτέκ της Αθήνας. Μαζί τους και οι κατά πολύ νεώτεροί τους, ίσως και απόγονοί τους, οι οποίοι, παρόλο που γνώρισαν την δεκαετία του ’80 ως παρωδία, έμαθαν να διασκεδάζουν με τα ίδια τραγούδια –και αυτό έχει να πει πολλά. Οι δεύτεροι, βέβαια, θα προτιμήσουν τα πιο επιτηδευμένα disco events των σημερινών mainstream clubs και θα χορέψουν το «Staying alive» διακωμωδώντας το περισσότερο παρά επιχειρώντας πραγματικά να πετύχουν τις σωστές -αλλά δύσκολες- φιγούρες του Ηustle.
8)Bora Bora – Κολωνάκι
9)Mercedes – Γλυφάδα
10)Market – Καστέλλα
11)Sailin – Καστέλλα
12)Μπίτσουλας – Γλυφάδα – Μεταμεσονύχτια Ντισκοτέκ που άφησε εποχή
13)Wild Rose στον περιφερειακό του Λυκαβηττού, όπου συγκεντρώνονταν και διάφοροι επώνυμοι όπως ο Βλάσσης Μπονάτσος και η Ζωή Λάσκαρη.
14)La Playa – (νυν Vive Mar)

Πηγη https://apotis4stis5.com

Όταν πριν πολλά χρόνια πρωτοείδα την πάνω πάνω δεν πίστευα στα μάτια μου ότι έβλεπα τον Δ.Κ.

 

[esel]

H Quinta έκανε και δεύτερη καριέρα....την δεκαετία του 80 σαν το πιο underground rock place των Αθηνών....

Στάλθηκε από το SM-N975F μου χρησιμοποιώντας Tapatalk

 

[maik900]

Το άγνωστο σπήλαιο του Πανός & η γέφυρα του Όθωνα λίγα μέτρα από την πλατεία Συντάγματος​

Ενα κρυμμένο μέρος της παλιάς Αθήνας, παραμένει ζωντανό κάτω από τα πόδια των περαστικών, στο κέντρο της πολύβουης σύγχρονης πόλης, λίγα μέτρα από την πλατεία συντάγματος μας καλεί να το εξερευνήσουμε.

Βρισκόμαστε σε ένα ξεχασμένο κομμάτι του ποταμού Ιλισού, σε μια από τις πρώτες συνοικίες γύρω από το λόφο του Αρδηττού, το λεγόμενο και "βατραχονήσι".

Η ονομασία του προέκυψε επειδή στο σημείο αυτό ο ποταμός Ιλισός χωριζόταν σε δύο σκέλη, ανάμεσα στα οποία σχηματιζόταν "νησί" με αμέτρητα βατράχια, που ζούσαν δίπλα στις όχθες. Τα δύο παρακλάδια του λίγο παρακάτω, στην κρήνη Καλλιρρόη, έσμιγαν σχηματίζοντας καταρράκτες.

Εδώ υπάρχουν τα ερείπια του ιερού της Αγροτέρας Αρτέμιδος με την αρχαία πηγή, την εκκλησία της Αγίας Φωτεινής στη θέση αρχαίου ναού της Εκάτης και βωμού των Ιλισιάδων Μουσών, το σημείο όπου βρισκόταν η κρήνη Καλλιρόη από την οποία προερχόταν το νερό του Κλήδονα

Από εκεί, λοιπόν, μέχρι τη Λεωφόρο Βουλιαγμένης σώζεται στο βατραχονήσι, όπου και η εκκλησία της Αγίας Φωτεινής ένα μικρό μόνο (ανενεργό πια) τμήμα ακάλυπτης κοίτης, παράλληλα με τη Βασιλέως Κωνσταντίνου προς την πλευρά του Ολυμπιείου, το οποίο έχει χαρακτηριστεί αρχαιολογικός χώρος.

Από εδώ, λοιπόν, μέχρι τη Λεωφόρο Βουλιαγμένης σώζεται το "βατραχονήσι", μέχρι και τις μέρες μας, στην εκκλησία της Αγίας Φωτεινής υπάρχει ένα μικρό τμήμα ακάλυπτης κοίτης του Ιλισού, παράλληλα με τη Βασιλέως Κωνσταντίνου, το οποίο έχει χαρακτηριστεί αρχαιολογικός χώρος.

Εδώ λάμβαναν χώρα αρχαίες τελετές στην σπηλιά αφιερωμένη στο πάνα, κοντά μάλιστα στο βωμό των Ιλισιάδων Μουσών υπήρχε πλάτανος “ευθαλής”, όπου συνήθιζε να μεταβαίνει ο Σωκράτης με τους μαθητές του.
Πολύ κοντά στην εκκλησία της Αγίας Φωτεινής Αρδηττού, σε ένα μικρό χώρο κάτω ακριβώς από την λεωφόρο και τα ανυποψίαστα βλέμματα των περαστικών, υπάρχει ένα μικρό κομμάτι γης που κάποτε κάλυπτε ο Αρχαίος Ιλισός.

Μερικά μέτρα παραδίπλα, ''κρυμμένο'' κυριολεκτικά μέσα στην άγρια βλάστηση, ξεχασμένο θα έλεγε κανείς, ένα μικρό σπηλαίωμα αφιερωμένο σύμφωνα με την ανάγλυφη μορφή που βρέθηκε χαραγμένη πάνω του στον θεό Πάνα.

Δυστυχώς, σήμερα η βραχογραφία (πιθανότατα 5ος αι.π.Χ) με τη μορφή του Πάνα δεν διακρίνεται, καθώς η ατμοσφαιρική ρύπανση επέφερε τη διάβρωση του βράχου.
Το σημείο που μέχρι πρόσφατα διακρινόταν ο Πάνας με τον αυλό του...
Το σπήλαιο πιθανολογείται πως είναι φυσικό δημιούργημα, ενώ στο εσωτερικό του βρέθηκαν ίχνη κατοίκησης από τα πελασγικά χρόνια και φαίνεται μεταγενέστερα να χρησιμοποιήθηκε ως τόπος ενταφίασης(ανασκαφές 1893).
Σύμφωνα με τα αρχεία της αρχαιολογικής υπηρεσίας απετράπη από την υπηρεσία η ανατίναξή του κατά την διάρκεια κατασκευής της λεωφόρου Αρδηττού. Μέρος του σπηλαίου διατηρείται μέχρι σήμερα όπως μπορεί να παρατηρήσει κανείς. Είναι πολύ πιθανό όμως στην αρχαιότητα να εισχωρούσε βαθύτερα.

Εκεί ήταν κατά τους παλιούς ο νεραϊδότοπος, στο σημείο όπου υπάρχει ακόμα κάτω από το σημερινό δρόμο η τρίτοξη παλαιά πέτρινη γέφυρα (εποχής Όθωνα) της αρχαίας κοίτης του Ιλισού, που σώζεται μέχρι σήμερα.
Ακριβώς κάτω από την παλιά γέφυρα διέρχεται η υπόγεια πια κοίτη του σημερινού Ιλισού μέσα από ένα πραγματικά δαιδαλώδες δίκτυο υπογείων στοών που ξεκινούν, από διάφορες περιοχές και καταλήγουν στην Καλλιθέα κι από κει στο Φάληρο, αποτελώντας ένα μέρος του δικτύου των υπονόμων αποχέτευσης ομβρίων υδάτων της πόλης.
Η γέφυρα σήμερα, μπορεί να μας "μαρτυρήσει" μερικά στοιχεία που αφορούν την ιστορία της. Όπως βλέπουμε στην φωτογραφία που ακολουθεί, τσιμεντένια υποστυλώματα στήθηκαν σε επαφή με το βόρειο μέτωπο, καταστρέφοντας έτσι τα δύο βασιλικά οικόσημα που υπήρχαν εκεί...
Κατά καιρούς δε, γίνεται προσπάθεια για περιορισμό της εισόδου κάτω από τις αψίδες με σιδερένια παραπετάσματα, τα οποία όμως δεν υπάρχουν πια.

Κατά την τελευταία υπογειοποίηση του Ιλισού, η γέφυρα εγκιβωτίστηκε από τον τσιμεντένιο σκελετό του υπερκείμενου δρόμου. Η νότια πλευρά των αψίδων φράχθηκε με πέτρινο τοίχο, αφήνοντας όμως περιθώριο επικοινωνίας μεταξύ τους.

Σήμερα, στη δεξιά καμάρα υπάρχουν φαρδιοί σωλήνες που οδηγούν τα (όποια) νερά στο τούνελ της υπόγειας κοίτης, κάτω από την Καλλιρρόης.

Όλη η περιοχή είναι γεμάτη από ακατανόητα στιγματοειδή σύμβολα και αραβικά σημάδια, που βρίσκονται γραμμένα παντού με μπογιά. Άραγε ποια να είναι η σημασία τους;

Ο αρχαιολόγος Στέλιος Λεκάκης δίνει μια πιθανή εξήγηση: «Προσεγγίζοντας το εσωτερικό του κεντρικού κλίτους της γέφυρας, το πρώτο που διαπιστώνει κανείς στις πλαϊνές πλευρές του είναι οι αραβικές λατρευτικές επιγραφές, που συνοδεύονται με απεικονίσεις μουσουλμανικών τεμενών στην ανατολική πλευρά. Με αυτές σχετίζονται οι τάπητες που εντοπίστηκαν (παλαιότερα) στο έδαφος και πιθανώς μαρτυρούν τη χρήση του τόπου ως τόπου προσευχής.

Στη γειτονική τώρα περιοχή, στο νοτιοανατολικό άκρο του Ζαππείου και πιο κοντά στο Στάδιο, υπήρξε νεκροταφείο των Διαμαρτυρόμενων (Προτεσταντών) από το 1834, μέχρι το 1914 που μεταφέρθηκε στο Α΄ Νεκροταφείο.
Γενικότερα, γύρω από τον Ιλισό, είχαν πραγματοποιηθεί και άλλες προσπάθειες οργανωμένης ταφής νεκρών ξένων δογμάτων, πολλές από τις οποίες μεταφέρθηκαν επίσης στο Α΄ Νεκροταφείο. Σε άλλες πηγές αναφέρεται, για την ίδια περίοδο, και η ύπαρξη νεκροταφείου των Βαυαρών στρατιωτών κοντά στην Αγία Φωτεινή, όπου πράγματι πρέπει να υπήρχε κάποιος τόπος ταφής τους
Κατά την επίσκεψη μας παρατηρήσαμε αρκετά ύποπτα άτομα στον περιβάλλοντα χώρο να στέκουν μέσα και γύρω απ' την γέφυρα, για κάποιον λόγο που δεν κατανοήσαμε, για αυτό καλό θα ήταν αν πάτε προς τα κει, να είστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί και όχι μόνοι.

Πληροφορίες: urbanspeleology.blogspot.gr

 

[maik900]

Η διάσημη λεωφόρος της Αττικής που κάποτε ήταν σαν επαρχιακός δρόμος​

Η διάσημη, λοιπόν λεωφόρος κατασκευάστηκε σχεδόν στην ίδια ευθεία που βρισκόταν κατά την αρχαιότητα η πλατιά οδός και κατά τα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους καρόδρομος, που κάλυπτε τις μεταφορικές ανάγκες, από και προς το λιμάνι του Φαλήρου. Η σύλληψη της ιδέας κατασκευής του σύγχρονου δρόμου έγινε στα τέλη του 19ου αιώνα, περίοδο εκσυγχρονισμού και μεγάλων δημοσίων έργων, επί πρωθυπουργίας του Xαριλάου Τρικούπη (1881-1895). Η κατασκευή της λεωφόρου ξεκίνησε το 1898, με σχέδια ενός μηχανικού του στρατού, του Ιωάννη Γενίσαρλη.

Χαρακτηριστικό είναι ότι μεγάλο τμήμα του έργου χρηματοδοτήθηκε από κληροδοτήματα του Ανδρέα Συγγρού. Γι΄ αυτό, εξάλλου, και η λεωφόρος έχει το όνομά του.

Ο λόγος, λοιπόν, για τη λεωφόρο Συγγρού. Στις ασπρόμαυρες φωτογραφίες από το παρελθόν μπορείς να δεις στο βάθος ακόμη και τον λόφο του Φιλοπάππου, την Ακρόπολη και τον Λυκαβηττό. Η εξωτερική φωτογραφία φαίνεται να έχει τραβηχτεί πριν από τη δεκαετία του ’50. Πιο συγκεκριμένα είναι κοντά στην διασταύρωση Συγγρού και Δαβάκη. Παρατηρώντας την εικόνα μπορείς να δεις ότι πίσω από το συγκεκριμένο οικοδομικό τετράγωνο, είναι το κτίριο του Συλλόγου Αργοναυτών Καλλιθέας, το οποίο βρίσκεται στην οδό Δαβάκη.

Η ιστορία της κατασκευής του
Έτσι, το 1901 χαράσσεται ο νέος δρόμος και αρχίζουν οι εργασίες. Σύμφωνα με τον Ν. Γαζή το μήκος ήταν πέντε χιλιόμετρα και το πλάτος 28 μέτρα. Απ’ αυτά 16 μέτρα πλάτος κατείχαν τα δύο πεζοδρόμια και 12 μέτρα ήταν η κύρια οδός, η οποία θεωρείτο ότι «είνε μοναδική καθ’ όλην την ανατολήν». Στην αρχική μορφή η λεωφόρος Συγγρού χωρίζεται σε δύο τμήματα. Το ένα, αυτό που βρισκόταν προς την πόλη -από τη γέφυρα του Ιλισσού και εντεύθεν- αποκλήθηκε «εσωτερικόν» και το άλλο μέχρι τη Φαληρική ακτή «εξωτερικόν». Το κόστος του έργου, (κατασκευή, επιχωμάτωση κ.λπ.), απαίτησαν δαπάνη 750.000 δραχμών, ενώ περίπου 460.000 δραχμές δαπανήθηκαν για αποζημίωση παροδίων ιδιοκτητών. Το ποσόν αυξήθηκε αργότερα, με αγωγές που ήγειραν ιδιοκτήτες κατά του Δημοσίου.
Το έργο έχει σχεδόν ολοκληρωθεί το 1904 και τη χάρη του σπεύδει να υμνήσει ο Κωστής Παλαμάς: «Ο νεοχάρακτος αυτός δρόμος, ο κατάπλατος και ολόβαθος, ο διάδημα περιβαλλόμενος τας στήλας του Ολυμπείου και νίπτων τας πόδας του εις τα κύμματα του Σαρωνικού, επλήρωσε την πόλιν των Αθηνών με μίαν μονοκόμματην μεγαλοπρέπειαν», έγραφε καταγοητευμένος. Καλούσε τους Έλληνες να περπατήσουν «εις την καλλιτεχνικήν αυτήν λεωφόρον» και να απολαύσουν «νεοφανή και ονειρώδους φύσεως χώραν»
Λεωφόρος Συγγρού, 1925, φωτογρ. Francesc Blasi i Vallespinosa 1872-1951, από το αρχείο της Βιβλιοθήκης της Καταλονίας. Συλλογή Λίζας Κουτσαπλή.

Πηγη https://apotis4stis5.com

 

[maik900]

Γωνία Μεσογείων και Β. Σοφίας, η πληγωμένη ιστορία της Αθήνας​

Λεγόταν «Βίλλα Μαργαρίτα». Ήταν στη γωνία Βασ. Σοφίας και Μεσογείων, εκεί όπου σήμερα είναι το κτήριο της Εθνικής Τράπεζας (πρώην Κτηματικής), απέναντι από τον Πύργο Αθηνών (του οποίου η θέση είναι δεξιά της Βίλλας όπως την βλέπουμε στη φωτογραφία). Γκρεμίστηκε κατά τη διάρκεια της χούντας, τη δεκαετία του 1970,

Η αρχική έκταση του οικοπέδου ήταν 1.613 τ.μ και περιελάμβανε 32 δωμάτια, πυργίσκους, γραφικά τελειώματα τα οποία έμοιαζαν με πολεμίστρες, τρούλο με αλεξικέραυνο, πυκνοφυτεμένο κήπο και πληθώρα αποθηκευτικών χώρων.

Η βίλα Μαργαρίτα το 1902:

Τι πήρε την θέση της Βίλλας
Λέμε στις εικόνες, γιατί το υπέροχο κτίριο που έστεκε επιβλητικό στη γωνία Βασ. Σοφίας και Μεσογείων, δεν υπάρχει πια. Στη θέση του σήμερα βρίσκεται το κτήριο της Εθνικής Τράπεζας (πρώην Κτηματικής).

Πηγη https://apotis4stis5.com

 

[maik900]

Φωτογραφίες από την παλιά Αθήνα που ίσως δεν έχετε δει...​

Η Ερμού από τη πλατεία Συντάγματος...

Η Χιονισμένη Κυψέλη και ένα από τα πρώτα ιταλικά τρόλεϊ της Αθήνας που παρελήφθησαν το 1953, της γραμμής 2, Κυψέλη -Παγκράτι...

Μια όμορφη φωτογραφία από την Πλατεία Κυψέλης το 1955...

To 1964...

Κυψέλη - Δεκαετία του 50...

Το ξενοδοχείο Χίλτον στη φάση ανέγερσης...

Ακαδημία Αθηνών - 1940...

Ο Ναός του Ολυμπίου Διός...

Πλατεία Κοτζιά - 1952...

Έξω από το ξενοδοχείο King George - 1948...

Αμπελόκηποι, στη συμβολή των λεωφόρων Κηφισίας & Αλεξάνδρας στη δεκαετία του '50....

Το εργοστάσιο του ΦΙΞ επί της Λ. Συγγρού, τέλη δεκαετίας '70 ή αρχές δεκαετίας '80. Έργο του αρχιτέκτονα Τ. Ζενέτου

Μια εικόνα, χίλιες λέξεις. Το μικρό κοριτσάκι, κοιτάει τα καινούργια του παπούτσια, σε μια εποχή που ακόμα και αυτά ήταν πολυτέλεια. Φωτογραφία της Βούλας Παπαϊωάννου, γύρω στο 1945...

Πηγη https://apotis4stis5.com

 

[maik900]

Μια βόλτα στην παλιά Αθήνα με λεωφορεία και άλλα...​

ο με πλάνα από παλιές ταινίες που δείχνουν την Αθήνα, τον κόσμο, την κίνηση της πόλης, παλιά λεωφορεία των ΚΤΕΛ, παλιά τρόλλεϋ των ΗΛΠΑΠ και ξύλινους συρμούς των ΕΗΣ. Στα νυκτερινά πλάνα διακρίνεται κι ένα υπεραστικό λεωφορείο που στρίβει από την Πατησίων προς την Ομόνοια...

Τα γυρίσματα έγιναν στην περίοδο 1965 - 1967. Εκφωνεί παλιό κείμενο για την Αθήνα ο ηθοποιός Σταύρος Ξενίδης...

Πηγη https://apotis4stis5.com

 

[maik900]

Ραντεβού στο Μπακάκο: Η ιστορία του φαρμακείου που αποτέλεσε σημείο αναφοράς των κατοίκων της Αθήνας​

Εν Αθήναις: Θα σε περιμένω στου Μπακάκου​

Στη δεκαετία του ’90 όλοι οι δρόμοι της Αθήνας οδηγούσαν στην πλατεία Ομονοίας και πιο συγκεκριμένα στου Μπακάκου. Θυμάστε;

Το ιστορικό φαρμακείο του Μπακάκου στην Ομόνοια, υπήρξε για πολλές δεκαετίες το σημείο αναφοράς των Αθηναίων και όχι μόνο, οι οποίοι έδιναν εκεί το ραντεβού τους για να πάνε για ψώνια ή για να συναντηθούν με τους συγγενείς τους από την επαρχεία. Η φήμη του δε θα ξεπερνούσε τα σύνορα της χώρας και θα απλωνόταν ως την Αμερική.
Όπως είχε εύγλωττα δηλώσει ο εκπρόσωπος του Τμήματος Υγείας του ΟΗΕ, όταν αντίκρισε για πρώτη φορά την επιχείρηση: ‘’Παράδειγμα προς μίμησιν δια την Αμερικήν όσον και δια την Ευρώπην αποτελεί το Φαρμακείον Μπακάκου’’

Το εμβληματικό φαρμακείο, που άνοιξε τις πύλες του το 1916 στην οδό Δώρου, στην Αθήνα, υπήρξε απόρροια της συνεργασίας δύο διαπρεπών επιστημόνων της εποχής: του χημικού Ανδρέα Σακαλή και του διορατικού φαρμακοποιού Πέτρου Μπακάκου.​

Οι δύο αυτοί άνδρες, με αρχικό κεφάλαιο 55.000 δραχμές, θα ένωναν τις δυνάμεις τους για να δημιουργήσουν όχι απλά ένα παραδοσιακό φαρμακείο, αλλά ένα πρωτοποριακό φαρμακείο δυτικοευρωπαϊκών προδιαγραφών, το οποίο θα πρόσφερε στο κοινό του ποιοτικά προϊόντα και υπηρεσίες.

Advertisement
Τρία χρόνια αργότερα, το 1919, το φαρμακείο θα μεταφερθεί στην Ομόνοια, όπου και θα παραμείνει για 80 και πλέον χρόνια.
Εκεί, με τη βοήθεια 20 υπαλλήλων, ο Πέτρος Μπακάκος θα ξεδίπλωνε τις αρετές του και, ακολουθώντας τα βήματα ορισμένων φαρμακείων του εξωτερικού, θα δημιουργούσε έναν μεγάλο χώρο πώλησης ευρείας γκάμας προϊόντων, όπως ορθοπεδικά και καλλυντικά, όργανα και σκεύη χημείων, κολόνιες, χημικά προϊόντα και οτιδήποτε άλλο ζητούσαν τα πανεπιστήμια, τα εργαστήρια και οι κάθε λογής οργανισμοί – συνολικά διατίθετο προς πώληση, τη δεκαετία του ΄50, 15.000 προϊόντα.

Ανήσυχο πνεύμα ως ήταν, υπήρξε συνδρομητής σε πολλά έγκριτα επιστημονικά περιοδικά του εξωτερικού, προκειμένου να παρακολουθεί ανελλιπώς τις τρέχουσες εξελίξεις στη φαρμακευτική και να προσαρμόζεται σε αυτές.​

Πρεσβεύοντας δε ότι οι πρωτοποριακές προσπάθειες δεν μπορούν να προέρχονται από έναν μόνο δημιουργό, συνεργάζεται με επιτυχία με γνωστούς επιχειρηματίες της εποχής, στους οποίους προσφέρει με ενθουσιασμό και επιμονή προσωπική εργασία και κυρίως την πολύτιμη εμπειρία του.

Η νεότευκτη επιχείρηση δεν θα αργούσε να ευημερήσει και να σταθεί με αξιώσεις απέναντι σε άλλα παραδοσιακά φαρμακεία της Αθήνας, όπως το φαρμακείο του Μαρινόπουλου στα Χαυτεία.​

Σε αυτό βέβαια θα βοηθούσε και η προνομιακή θέση του φαρμακείου, αφού βρισκόταν στην καρδιά της πόλης και εξυπηρετούσε, λόγω της παρακείμενης στάσης του ηλεκτρικού σταθμού, τις μετακινήσεις προς κάθε σημείο της πρωτευούσης.
Όλα αυτά, όμως, δεν θα προλάβαινε να τα βιώσει ο Ανδρέας Σακαλής, ο οποίος απεβίωσε στις αρχές της δεκαετίας του ’20.

Αν και παραδοσιακά τα φαρμακεία της εποχής αποτελούσαν πόλο έλξης διακεκριμένων Αθηναίων, οι οποίοι συγκεντρώνονταν για να συζητήσουν και να προβληματισθούν, εντούτοις ίσως και οι ίδιοι οι ιδρυτές του φαρμακείου να μην περίμεναν την απήχηση που θα είχε στη μεσαία και ανώτερη κοινωνική τάξη της εποχής.
Οι δε πολιτικές απόψεις του Μπακάκου, ο οποίος, αν και καταγόταν από την παραδοσιακά βασιλόφρονα Λακωνία, από νωρίς τάχθηκε στο πλευρό των Βενιζελικών, θα προσέλκυαν επώνυμους Βενιζελικούς και ανθρώπους των γραμμάτων.

Ανάμεσα στους διακεκριμένους επισκέπτες, οι οποίοι στο χαμηλοτάβανο πατάρι του Μπακάκου αναζήτησαν στέγη για να συζητήσουν για τα πολιτικά δρώμενα της χώρας, ήταν ο Αλέξανδρος Διομήδης, ο Κωστής Θεοτόκης, ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου και ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου, με τους οποίους ο ιδρυτής διατηρούσε φιλική σχέση.​

Χωρίς την παραμικρή διαφήμιση, το πενταόροφο φαρμακείο του Μπακάκου είχε φθάσει, τη δεκαετία του ’50, να εξυπηρετεί έως και 5.000 πελάτες την ημέρα, δηλαδή 10 πελάτες το λεπτό – σήμερα εξυπηρετεί περίπου 1.500.​

Παρ’ όλα αυτά, ο ιδρυτής του θα υιοθετούσε ευφάνταστους τρόπους για να προβάλει τα εμπορεύματά του. Ενδεικτική ήταν η διανομή στους πελάτες ημερολογίων τσέπης κατά την περίοδο των εορτών.

Αρκετά δε από αυτά ήταν αρωματισμένα, πολύ πριν ακόμη η επιστήμη του μάρκετινγκ αναδείξει την καθοριστική σημασία των οσμών στην διαμόρφωση της καταναλωτικής συμπεριφοράς, τα οποία εξαφανίζονταν πριν ακόμη φθάσει η Πρωτοχρονιά.​

Με το θάνατο του Πέτρου Μπακάκου, το 1956 σε ηλικία 70 ετών, τα ηνία αναλαμβάνει ο ανιψιός του, καθότι ο ίδιος ο ιδρυτής ήταν άκληρος, Δημήτρης Μπακάκος, ο οποίος θα συνεχίσει το δημιουργικό έργο του προκατόχου του.
Σήμερα, το ιστορικό φαρμακείο, το οποίο έχει πια εξελιχθεί στο μεγαλύτερο φαρμακείο της Ν. Α. Ευρώπης, παραμένει οικογενειακή υπόθεση, με την τρίτη γενιά σε δράση, με επικεφαλής τον Γεώργιο Μπακάκο, ο οποίος διαδέχθηκε το θείο του Δημήτρη, επίσης άκληρο, το 2000.
Η νέα γενιά είχε να αντιμετωπίσει νέες προκλήσεις οι οποίες απαιτούσαν την υιοθέτηση διαφορετικής στρατηγικής, προκειμένου να παραμείνει η ιστορική εταιρεία ανταγωνιστική.
Για το λόγο αυτό, τα τελευταία χρόνια έχει ρίξει το βάρος της στην πώληση καταναλωτικών προϊόντων που σχετίζονται με την υγεία και την ομορφιά.

Βέβαια, η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν η μετεγκατάσταση, λόγω δυσβάσταχτων όρων μίσθωσης του καταστήματος στην Ομόνοια, το 2002, σε ιδιόκτητο κτίριο λίγα μόλις μέτρα μακριά, στις αρχές της οδού Αγίου Κωνσταντίνου.

Ήταν μια ιδιαίτερα κρίσιμη απόφαση, αφού η πιστή πελατεία του φαρμακείου θα αναγκαζόταν αίφνης να αλλάξει μια συνήθεια ετών. Ενδεικτικό των αρχικών δυσκολιών ήταν ότι για τέσσερις και πλέον μήνες, το προσωπικό του φαρμακείου ‘’στρατοπέδευε’’ έξω από την παλαιά τοποθεσία για να ενημερώσει τους πελάτες του για το νέο κατάστημα.

Από τις εκδηλώσεις, πάντως, του κόσμου, αρκετοί από τους οποίους κατέφθαναν στο νέο κατάστημα με γλυκά στο χέρι για το καλορίζικο, φαίνεται ότι το ιστορικό φαρμακείο του Μπακάκου μπορεί να ατενίζει το μέλλον με αισιοδοξία.
Το σίγουρο, πάντως, είναι ότι το περίφημο «ραντεβού στου Μπακάκου» θα περνούσε πλέον στην Ιστορία…

Πηγη https://filoitexnisfilosofias.com

 

[maik900]

Οι θρυλικές μπουάτ της Παλιάς Αθήνας του ’60 και του ’70 και οι παρέες που έγραψαν ιστορία​

Γιώγος Νταλάρας και Χάρις Αλεξίου

«Οι μπουάτ ήταν ιερατεία του καλού τραγουδιού. Οι βραδιές στις μπουάτ ήταν ένα είδος μουσικών λειτουργιών».

Οι μικρές μουσικές σκηνές, που αναζητούν τον πυρήνα του τραγουδιού, όπως αυτός παρουσιαζόταν στις θρυλικές μπουάτ της δεκαετίας του ’60 και του ’70 ολοένα και αυξάνονται. Μόδα ή ανάγκη; Αναζήτηση χαμένης εμπορικής φλέβας χρυσού ή χαμένης αθωότητας; Το «boîte» ή «κουτί», στα ελληνικά, κρύβει πιθανόν πολλές εκπλήξεις ακόμα. Ας το ανοίξουμε.

Ο μικρός χώρος με ένα πιάνο, μια κιθάρα και μια φωνή πάνω στη λιλιπούτεια σκηνή, τοποθετημένη σε απόσταση αναπνοής από τους θαμώνες, χρωστά την έμπνευσή του στον Γιώργο Μπουκουβάλα, ο οποίος το 1960 άνοιξε τον «Τιπούκειτο», στην οδό Νικοδήμου στην Πλάκα. Εκεί, όπου τα νοίκια ήταν φθηνά, οι πολυκατοικίες αποκλεισμένες δια νόμου και οι άνθρωποι του μόχθου. Οι νεαροί Λάκης Παππάς και Κώστας Χατζής εμφανίζονται διαδοχικά εκεί και ο κόσμος αρχίζει να συγκεντρώνεται για να ακούσει τα τραγούδια «γυμνά».

Δύο χρόνια μετά, ο χώρος κλείνει, και ο ιδιοκτήτης του ανοίγει το «Συμπόσιο». Όπως περιγράφει και ο Διονύσης Σαββόπουλος στο cd «Καταγραφές» του περιοδικού Ήχος & Hi-Fi: «Πιο υποφωτισμένο μαγαζί δεν είχε ξαναδεί η Αθήνα· ο κόσμος καθόταν κάτω στο δάπεδο, πάνω σε αρχαίες μαξιλάρες πίνοντας κρασί μέσα από χάλκινα ποτήρια και άκουγε τα καινούργια τραγούδια».

Μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα οι μπουάτ αρχίζουν να ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια στην περιοχή. «Απανεμιά», «Αυλαία», «Δώμα», «Εσπερίδες», «Ερωτόκριτος», «Ζώδια», «Καρυάτις», «Κατακόμβη», «Κιβωτός», «Λεωνίδας», «Λήθη», «Λημέρι», «Λυχνάρι», «Νεφέλες», «Ρουλότα», «Σκορπιός», «Σούσουρο», «Σοφίτα», «Στοά», «Συμπόσιο», «Στέκι του Γιάννη», «Σχολείο», «Ταβάνια», «Τετράδιο», «Τζάκι», «Χάντρες», «Χρυσό Κλειδί», ατελείωτος ο κατάλογος. Οι περισσότερες συγκεντρωμένες στην Πλάκα, επί των οδών Μνησικλέους και Θόλου.

Και εκτός Αθηνών, στη Μύκονο, στη Θεσσαλονίκη, στην Πάτρα, στην Ύδρα, από τις αρχές του ’60, οι χώροι ανοίγουν ο ένας μετά τον άλλον.
Ενδεικτικό της αποδοχής των μπουάτ ήταν οι μέχρι και τρεις παραστάσεις που περιελάμβανε το πρόγραμμα: 8-10, 10-12, 12-2 μετά τα μεσάνυχτα. Κύριο χαρακτηριστικό τους, η άμεση επικοινωνία ανάμεσα στον καλλιτέχνη και στο κοινό. Η Μαρίζα Κωχ επιχειρεί έναν ορισμό αυτών των χώρων: «Η μπουάτ για μένα ορίζει μια εποχή που έχει μικρά καρεκλάκια και μεγάλο στριμωξίδι. Ένας προβολέας αυτοκινήτου πάνω στη σκηνή, καμία ωραιοποίηση, γυμνή αλήθεια. Οι μπουάτ υπήρξαν η γυμνή αλήθεια της μουσικής μας».

Ο Σαββόπουλος, ο οποίος ανδρώθηκε μουσικά στις μπουάτ, μας επισημαίνει: «Έπρεπε να τα καταφέρεις με το τίποτα. Με μία κιθάρα, άντε κι ένα πιάνο. Οι θαμώνες κάθονταν μισό μέτρο απ’ τον τραγουδιστή και οι τελευταίοι το πολύ στα πέντε-έξι μέτρα. Έπρεπε να ‘σαι απλός και άμεσος και έτοιμος να αυτοσχεδιάσεις». Και αναπολώντας συνεχίζει: «Στη "Στοά", 1964-65. Στην οδό Ξάνθου, στο Κολωνάκι. Με τη Μαρία Φαραντούρη και το Μάνο Λοΐζο. Απίστευτο πρόγραμμα. Το θυμάμαι και δεν το πιστεύω. Στη "Ρουλότα" ’65-’66. Οδός Βουλής. Πλάκα. Με την Καίτη Χωματά και τον Θάνο Μικρούτσικο ως πιανίστα».

Ο Θανάσης Γκαϊφύλλιας, παιδί και αυτός των ίδιων χώρων καταθέτει τη δική του αναφορά στην ιστοσελίδα MusicHeaven: «Τον Ιούνιο του 1968 κατέβηκα για πρώτη φορά στην Αθήνα και ο Πατσιφάς φρόντισε να με βάλει δίπλα στο Γιώργο Ζωγράφο κι αυτός ανέλαβε να με συστήσει στο εξαιρετικό κοινό που γέμιζε κάθε βράδυ την αυλή της μπουάτ "11" που βρισκόταν στο νούμερο 11 της Κυδαθηναίων. Τραγουδούσα μπροστά στην αφρόκρεμα του πνεύματος και έκανα γνωριμίες με σπουδαίους ανθρώπους. Για μένα ήταν η αυλή του παραδείσου. Δεν έβλεπα την ώρα πότε θα βραδιάσει για να ξαναζήσω τη μαγεία».

Το 1964 η μουσική που ακουγόταν στις μπουάτ απέκτησε και όνομα: «Νέο Κύμα». Νονός ο Αλέκος Πατσιφάς και η νεοσύστατη δισκογραφική εταιρεία Λύρα. «Νέο Κύμα» κατά το γαλλικό «nouvel vague». Οι μουσικοί του είτε μόλις είχαν αποφοιτήσει από το σχολείο (Καίτη Χωματά, Πόπη Αστεριάδη) είτε ήταν φοιτητές (η Αρλέτα και ο Νίκος Χουλιαράς σπούδαζαν στη Σχολή Καλών Τεχνών, ο Γιώργος Κοντογιώργος σπούδαζε ιατρική και ο Μιχάλης Βιολάρης ήταν φοιτητής φιλολογίας).

Εξέχουσα μορφή τους και ο πρόσφατα εκλιπών Γιώργος Ζωγράφος που είχε ξεκινήσει ως ηθοποιός, απόφοιτος της Σχολής του Κουν. Πρωτοτραγούδησε στην μπουάτ «Θαλάμη» της Μυκόνου κάνοντας στη συνέχεια σπίτι του για δυο δεκαετίες τις πλακιώτικες μπουάτ.
Ο Γιάννης Σπανός γράφει μερικές από τις πιο αναγνωρίσιμες μελωδίες, εμπνεόμενος και από τις παρισινές μνήμες του. Άλλοι γνωστοί συνθέτες που συνδέουν την τέχνη τους με το Νέο Κύμα είναι ο Γιάννης Γλέζος, ο Λίνος Κόκοτος, ο Νίκος Μαμαγκάκης και ο Νότης Μαυρουδής, ενώ ποιητικές προσωπικότητες όπως ο Άκης Δασκαλόπουλος, ο Κώστας Γεωργουσόπουλος, ο Δημήτρης Ιατρόπουλος και ο Κώστας Κωτούλας προσφέρουν στίχους.

Η μπαλάντα αποτελεί το βασικό μορφολογικό πυρήνα του Νέου Κύματος, το οποίο όμως γεννά και νησίδες λαϊκού ήχου, παραδοσιακών προσμίξεων, ή ροκ πειραματισμού. Όλα, με μιαν αύρα ανεμελιάς, αθωότητας και καλώς εννοούμενου ερασιτεχνισμού. Ο Σαββόπουλος, πάλι στο cd «Καταγραφές», αφήνει αινιγματικά ερωτήματα γύρω από την ουσία αυτού του ρεύματος: «Κι εγώ Νέο Κύμα είμαι. Δεν μας έλειψε το ταλέντο, ούτε ο πόθος του αγνώστου. Κι όμως, από όλη αυτή την ιστορία δεν έμεινε παρά μόνο το αεράκι μιας ελαφρότητος. Γιατί; Μήπως επειδή ό,τι πετύχαμε ήταν τίποτε μπροστά σε ό,τι ονειρευτήκαμε και θα θέλαμε; Ή μήπως ζήσαμε αυτή την τεράστια διαφορά σαν κάτι ελαφρύ και διασκεδαστικό»;

Τα υπαρκτά ερωτήματα γύρω από το Νέο Κύμα και την κληρονομιά του δεν αναιρούν τη σημασία της συνάντησής αυτού του τραγουδιού με τις μπουάτ. Ο Νίκος Μαμαγκάκης αποτιμά γενναιόδωρα τον χαρακτήρα αυτών των χώρων: «Οι μπουάτ ήταν ιερατεία του καλού τραγουδιού. Οι βραδιές στις μπουάτ ήταν ένα είδος μουσικών λειτουργιών. Πήγαιναν νέοι άνθρωποι που είχαν μια φαντασία και ένα όραμα, και άκουγαν κατεξοχήν υψηλή, μελοποιημένη ποίηση. Και ήταν και πρόσφορες, φτηνές, δεν χρειαζόταν να έχεις πολλά λεφτά για να πας».

Το αίσθημα που εξέφρασαν οι μπουάτ περιγράφει εύστοχα και ο Μανώλης Ρασούλης («Εδώ είναι του Ρασούλη», εκδ. Ιανός): «Ήταν οι δικοί μας χώροι. Πήγαινες μ’ ό,τι ρούχα φορούσες. Καθόμασταν δίπλα-δίπλα κι όλοι μαζί μέσα σε μια κοινή μοίρα και πρεμούρα να επικοινωνήσουμε, να πλατσουρίσουμε σαν νήπια στο συλλογικό μας ασυνείδητο και σε μια νέα εθνική συνειδητότητα». Αυτή η συνειδητότητα ορίζεται και πολιτικά, μέσα από μια νεολαία και μιαν εποχή που έβραζαν.

Ο Σαββόπουλος προσδιορίζει τις πηγές του κινήματος των μπουάτ ως εξής: «Ήταν η εποχή της ελπίδας διεθνώς. Εδώ στην Ελλάδα το φοιτητικό κίνημα 1-1-4 ήταν αυτονομημένο και ακηδεμόνευτο από τα κόμματα. Μιλούσαμε εμείς και αυτοί άκουγαν. Η νεολαία χρειαζόταν τα τραγούδια της. Υπήρχαν βέβαια ποπ γκρουπάκια, αλλά η τέχνη τους δεν ξεπερνούσε τα στενά όρια της χορευτικής μόδας. Λίγο πολύ μαϊμουδίζανε τους ξένους, ενώ η νεολαία ήθελε κάτι που να τις επιτρέψει να αισθανθεί μοντέρνα, χωρίς να χάσει την ψυχή της. Αυτό έψαχνε να βρει στις μπουάτ».

Τόπος γνωριμίας, λοιπόν, οι μπουάτ και συνάντησης. Όχι μόνο απλοί μουσικοί χώροι, κέντρα διασκέδασης και ψυχαγωγίας. Αυτό μας τονίζει και ο Γιάννης Κούκλης, ο οποίος επί 50 χρόνια ζει και δραστηριοποιείται επιχειρηματικά στην οδό Μνησικλέους και πρόκειται εν έτει 2010 να ανοίξει εκεί μια καινούργια μπουάτ, ένα μουσικό καφενείο, όπως το ονομάζει: «Οι μπουάτ, αν δεν είχαν προοδευτικά μηνύματα, δεν μπορούσαν να σταθούνε. Ήταν προορισμένες για τους νέους αλλά και για τον απλό, φτωχό λαό. Ερχόντουσαν σε αυτές και πίνανε το βερμουτάκι τους, το κρασάκι τους, την πορτοκαλάδα τους και πλήρωναν ένα φθηνό εισιτήριο. Στις μπουάτ ερχόντουσαν και ποιητές και παρουσίαζαν τα ποιήματά τους. Θυμάμαι τακτικό θαμώνα τον ποιητή Δημήτρη Χριστοδούλου. Γινόντουσαν συζητήσεις για το τραγούδι, την τέχνη, την πολιτική…».

Συνεχιζεται...

 

[maik900]

Οι θρυλικές μπουάτ της Παλιάς Αθήνας του ’60 και του ’70 και οι παρέες που έγραψαν ιστορία​

Στις μπουάτ παίζονταν και δοκιμάζονταν ζωντανά τα καινούργια τραγούδια, ενώ γίνονταν ακόμα και τυχαίες συναντήσεις συνθετών και στιχουργών που γεννούσαν με τη σειρά τους νέες συνεργασίες. Ενδεικτικά, στη βιογραφία του Μάνου Λοΐζου («Μάνος Λοΐζος …η δική του ιστορία», εκδ. Σύγχρονη Εποχή»), ο Θανάσης Συλιβός σημειώνει: «Το 1964, μαζί με τον Σαββόπουλο και τη Φαραντούρη, ο Μάνος δουλεύει σε μια μπουάτ στο Κολωνάκι, τη "Στοά". Εκεί γνωρίζεται με την Κωστούλα Μητροπούλου (…). Μερικούς μήνες αργότερα, ο Μάνος γνωρίζεται με τον Λευτέρη Παπαδόπουλο σε μια μπουάτ, όπου τραγουδούσε ο Ζωγράφος».

Το κίνημα των μπουάτ - γιατί περί κινήματος επρόκειτο – ανακόπτεται, όπως και τόσες άλλες πτυχές του λαϊκού πολιτισμού, από τη Χούντα των συνταγματαρχών. Αλλά, η πολιτική διάστασή του εντείνεται. Στην ανέκδοτη αυτοβιογραφία του σε επιμέλεια Κώστα Νέλλα, ο Βαγγέλης Ντίκος, ο ιδιοκτήτης της «Απανεμιάς», τονίζει: «Οι μπουάτ υπήρξαν στέκια ανθρώπων συνήθως αριστερής πολιτικής τοποθέτησης. Ο κόσμος αυτός όταν έγινε δικτατορία συνέχισε να έρχεται εδώ. (…) Πολλές φορές κάποιος ή από τους τραγουδιστές ή από τους πελάτες φύλαγε τσίλιες στην πόρτα όταν τραγουδούσαμε ένα απαγορευμένο τραγούδι, μην τυχόν φανεί κάποιος άντρας της ασφάλειας ή της Ε.Σ.Α.».

Στο υπόγειο μιας τέτοιας μπουάτ, το 1973 - «Αγρύπνια» το όνομά της και είκοσι μέρες η «ζωή» της ελέω δικτατορίας - κατέβηκε ο Νίκος Ξυλούρης για να ακούσει και ο ίδιος την παράσταση του Χρήστου Λεοντή, για την οποία είχε δημιουργηθεί θόρυβος. Όπως μας λέει ο συνθέτης, εκεί γνωρίστηκε με τον Ξυλούρη και εκεί οφείλει τη γέννησή του, ένας από τους σημαντικότερους ελληνικούς δίσκους όλων των εποχών: το «Καπνισμένο Τσουκάλι», τα μελοποιημένα, δηλαδή, ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου.

Μετά τη Χούντα, η έξαρση του πολιτικού τραγουδιού περνάει και στις μπουάτ, με κύριο εκφραστή τον Πάνο Τζαβέλα και το «Λημέρι» του, όπου ακούγονται κάθε βράδυ τα Αντάρτικα. Προωθημένες πρωτοβουλίες, όπως αυτή του Νικόλα Άσιμου και του Γιάννη Ζουγανέλη με το «Σούσουρο» της οδού Αδριανού, ένα είδος μπουάτ - πολιτικού καμπαρέ, ολοκληρώνονται άδοξα. Η εμφανής κληρονομιά της Δικτατορίας και οι αφανείς διαδικασίες ομογενοποίησης της Μεταπολίτευσης με τον ένα ή τον άλλον τρόπο έχουν ήδη συμβάλλει καθοριστικά στην αρχή του τέλους των μπουάτ. Από τα μέσα του ’70, η διαδρομή τους συνεχίστηκε με κατεβασμένες όμως πια τις ταχύτητες.

Η περιοχή της Πλάκας αρχίζει να αλλάζει, οι μπουάτ γίνονται ταβέρνες και κοσμικά κέντρα, δημιουργούνται νέες μεγαλύτερες σκηνές (οι οποίες εξ ορισμού δεν μπορούν να αναβιώσουν το κλίμα των μπουάτ), οι τραγουδιστές «αυξάνουν» τις απαιτήσεις τους και το τραγούδι ακολουθεί το δρόμο της ΕΟΚ… Η Μαρίζα Κωχ δε μασάει τα λόγια της: «Στην Πλάκα μετά τη μεταπολίτευση, το ’74, έσκασε μύτη μια ομάδα ανθρώπων με πολλά χρήματα, οι οποίοι ήταν από τη Λαχαναγορά. Χρηματοδότησαν το «Θεμέλιο», την «Αρχόντισσα», τρεις-τέσσερις μπουάτ που μεγάλωσαν και έγιναν «σαν βαπόρια». Αυτοί έρχονταν με τις τσέπες γεμάτες χιλιάρικα, δέσμες. Άλλαξαν οι καρέκλες, έγιναν καθίσματα καφενείου, ήρθαν τα μεγάλα μεροκάματα, μπήκαν οι νέοι καλλιτέχνες, οι φίρμες της εποχής».

Στη δεκαετία του ‘90 τα πράγματα χειροτερεύουν, δεδομένης και της απουσίας του αντίστοιχου τραγουδιού που θα μπορούσε εν δυνάμει να υποστηρίξει τέτοιους χώρους. Οι μουσικές σκηνές που γεννιούνται εκείνη την περίοδο ως αντίδραση στις μεγάλες πίστες φέρουν λίγο από το άρωμα των μπουάτ, ο μαρασμός των οποίων όμως συνεχίζεται αδιάκοπα. Έτσι φτάνουμε στις αρχές του 2000, όταν και οι παραδοσιακές μπουάτ περιορίζονται στις εξής τρεις: «Εσπερίδες», «Απανεμιά», «Βάτραχοι». Αξίζει να μνημονεύσουμε ξεχωριστά και τις τρεις, εκ των οποίων οι δύο τελευταίες συνεχίζουν τη λειτουργία τους.

Οι «Εσπερίδες» υπήρξε ο χώρος του Γιάννη Αργύρη, του «πατριάρχη των μπουάτ». Τραγουδιστής και στιχουργός ο ίδιος, έξοχος μίμος και σατυρικός ηθοποιός, χάρισε το λόγο του σε τραγούδια-σταθμούς του Νέου Κύματος: «Έλα μαζί μου», «Πάει κι αυτή η Κυριακή», «Κάποιος γιορτάζει», «Μην κουραστείς να μ’ αγαπάς».

Ο Βαγγέλης Γερμανός και ο Διονύσης Σαββόπουλος
Σε μια κουβέντα του με τον αείμνηστο Πάνο Γεραμάνη («Η ζωή μου ένα τραγούδι», εκδ. Καστανιώτης»), ο Αργύρης μνημόνευσε τα εξής: «Έδωσα πραγματικές μάχες με το εμπορικό κατεστημένο της μουσικής και με τον λαϊκισμό για να περάσει η αντίληψη των μπουάτ στις αρχές του ’60». Σε αυτές τις μάχες, ο Αργύρης βγήκε νικητής, κρατώντας τη φλόγα του ’60 ζωντανή στις «Εσπερίδες», από το 1964 ως και το 2004, όταν και έκλεισε ο χώρος.

Σήμερα ο Γιάννη Αργύρης, απών από τα μουσικά πράγματα λόγω μιας σοβαρής ασθένειας που το ταλαιπωρεί από τις αρχές της δεκαετίας, παραμένει παρών στις συνειδήσεις και στις καρδιές τόσο των τραγουδιστών που πέρασαν από τις «Εσπερίδες» (Μαρία Φαραντούρη, Δημήτρης Μητροπάνος, Γιάννης Πουλόπουλος, Βασίλης Παπακωνσταντίνου, Γιάννης Ζουγανέλης, Σάκης Μπουλάς κ.ά.) όσο και του κοινού.

Οι θαυμαστές του εκφράζονται ακόμα και στο Facebook, στην ομάδα «Εσπερίδες». Εμπνευστής της ένας ερασιτέχνης μουσικός της τελευταίας γενιάς που έπαιξε στις «Εσπερίδες», στις αρχές του 2000, ο Βασίλης Γαλλιάκης μας μεταφέρει θραύσματα στιγμών από εκείνα τα βράδια: «Κοντεύει 21:00 σε λίγο ξεκινάμε... Οι περαστικοί κοιτάνε από το παραθυράκι πάνω από τα σκαλοπάτια· «ή μέσα, ή μέσα» φωνάζει ο Γιάννης Αργύρης. Παρέα με τον Αλέξανδρο κουρδίζουμε τις κιθάρες, πίνουμε τσικουδιές και σπάμε πλάκα με τον Γιάννη... Ο κόσμος σιγά σιγά μαζεύεται. Βλέπεις όλες τις ηλικίες…

Τα ηχεία είναι γερασμένα, όπως και η μπουάτ μας αλλά ο κόσμος τραγουδάει μαζί μας και οι πιο τολμηροί ανεβαίνουν στην σκηνή. Χειροκρότημα, «αίσχος» φωνάζει ο Γιάννης Αργύρης. Πολλές φορές από τα γέλια δεν μπορούμε να τραγουδήσουμε! (…) Η ώρα κοντεύει 03:00. Δεχόμαστε παραγγελιές και αφιερώσεις. Ο Βαγγέλης κερνάει. Τραγουδάμε Κατσιμιχαίους, Κηλαηδόνη, Γερμανό, Πάριο, Παπακωνσταντίνου, Σαββόπουλο, Πυξ Λαξ, Θαλασσινό, Ιωαννίδη, Σιδηρόπουλο και Θηβαίο».

Από αριστερά: Η Ελευθερία Αρβανιτάκη, ο Γιώργος Νταλάρας, η Τάνια Τσανακλίδου, ο Διονύσης Θεοδόσης και μία φίλη.
Κι όμως οι «Εσπερίδες» έκλεισαν όταν συμπληρώθηκε τριακονταπενταετία και οι ιδιοκτήτες του χώρου έκαναν έξωση στο όνειρο ζητώντας μεγαλύτερο ενοίκιο. Σήμερα ο χώρος παραμένει γυμνός. Κοιτάζοντας μέσα από τα κάγκελα βλέπει κανείς ξεθωριασμένες τις φωτογραφίες που διακοσμούσαν τους τοίχους, συνθήματα στους τοίχους, τα περίφημα σκαλάκια της χορταριασμένα…

Συνεχιζεται.....

 

[maik900]

Οι θρυλικές μπουάτ της Παλιάς Αθήνας του ’60 και του ’70 και οι παρέες που έγραψαν ιστορία​

Ο «υπόγειος ουρανός» όπως μας λέει χαρακτηριστικά σήμερα ο Γιάννης Αργύρης έχει μετατραπεί σε ένα βρώμικο υπόγειο. Κι όμως δεν του άξιζε τέτοιο μέλλον. Σε ένα χώρο όπου κάθε βράδυ για τόσες δεκαετίες νέοι και νέες συναντιόνταν για να αναπνεύσουν τα τραγούδια και τα αστεία νούμερα, όπου όπως θυμάται ο Αργύρης «είχε έρθει μέχρι και ο Όρσον Γουέλς, ο μεγάλος Αμερικανός ηθοποιός και σκηνοθέτης, τον οποίο μάλιστα μια κυρία μπέρδεψε με τον Μάνο Χατζιδάκι», όπου «αρκετές φορές είχε έρθει ο Ωνάσης» και όπου «το κοινό δεν διακρινόταν σε πράσινους, κόκκινούς ή μπλε», «η αδιαφορία της πολιτείας και πιο συγκεκριμένα της Ντόρας Μπακογιάννη όταν ήταν Δήμαρχος της Αθήνας» συνεχίζει να είναι επιδεικτικά χαρακτηριστική. Ούτε καν σε επίπεδο τιμητικής σύνταξης…

Στριμωγμένη στην οδό Θόλου, το ιστορικό σοκάκι της Πλάκας και πλάι στις εγκαταλειμμένες «Εσπερίδες», η «Απανεμιά» με τον Βαγγέλη Ντίκο στο τιμόνι της κρατάει ακόμα ψηλά τη σημαία της «μπουατικής» διασκέδασης. Τον χώρο ανοίγει το 1964 ο ηθοποιός Αρτέμης Μάτσας, ενώ από τη σαιζόν ’70-’71 περνάει στα χέρια του Ντίκου. Το 1977 ο Ντίκος κυκλοφορεί στην Columbia τα «Τραγούδια της Απανεμιάς», ένα δίσκο με 12 αντιπροσωπευτικά τραγούδια του χώρου και του κοινού του.

Σήμερα, η συγκεκριμένη μπουάτ είναι ένας δημοφιλής χώρος ψυχαγωγίας, κόντρα στα σημεία των καιρών, και φιλοξενεί ένα μίγμα νέων αλλά και παλαιότερων καλλιτεχνών.. Με την εμπειρία δεκαπέντε χρόνων στη σκηνή της Απανεμιάς, ο Θεόφιλος Μήτσης παρατηρεί το κοινό: «με ενθουσιάζει ότι έρχεται πάρα πολύ νεολαία, η πλειοψηφία είναι ηλικίας 16-17 μέχρι 27-30 ετών. Τη δεκαετία του ’90 ήταν πιο λίγη η νεολαία, πιο μαζεμένη… Η νεολαία ξέρει τα τραγούδια, ακόμα και τραγούδια που δεν ακούγονται από ραδιοφωνικούς σταθμούς».

Ενώ ο Βαγγέλης Κορομηλής περιγράφει το στόχο που υπηρετεί η παρουσία του στην Απανεμιά: «να μνημονεύω και να υποστηρίζω τα τραγούδια και τους ποιητές που έγραψαν υγιή πράγματα. Η μπουάτ ‘Απανεμιά’ είναι μία όαση, ένας οίκος τέχνης. Ένα κρυφό σχολείο. Και θα γυρίσει πάλι εδώ το πράγμα. Αυτοί οι χώροι οι μικροί είναι οι ανθρώπινοι».

Οι «Βάτραχοι» στη Σόλωνος είναι νεότεροι της «Απανεμιάς», κρατάνε από το 1983 με πρωτεργάτη τον Γιώργο Αραπάκη, και από φέτος στο τιμόνι τους συνεχίζουν με τον τραγουδοποιό Μιχάλη Κλεάνθη. Ο Κλεάνθης έχει μακρά θητεία στο χώρο από το 1989, έχοντας περάσει και από τα σχολεία των «Εσπερίδων» και της «Απανεμιάς».

Οι «Βάτραχοι» αυτοαποκαλούνται «ανεξάρτητος χώρος έκφρασης», χώρος που όμως αποπνέει άμεσα λίγο από το άρωμα των μπουάτ. Σε αυτόν έχουν παίξει κατά καιρούς ο Θανάσης Γκαϊφύλλιας, ο Βασίλης Καζούλης, ο Δημήτρης Παναγόπουλος, ο Σταμάτης Μεσημέρης, ο Γιάννης Γιοκαρίνης, ο Νικόλας Άσιμος κ.ά.

Ο Κλεάνθης μας περιγράφει το στίγμα του χώρου: «Δεν κρυβόμαστε πίσω από τα φώτα και τα ηχητικά τερτίπια της εποχής. Λέμε την αλήθεια έτσι όπως ακριβώς τη νιώθουμε. Εκφράζουμε όσο μπορούμε τον φρέσκο, τον ανήσυχο νου. Τα παιδιά που παίζουν δεν βιοπορίζονται αποκλειστικά από τη μουσική, έχουν όμως τέτοιο μουσικό επίπεδο που θα μπορούσαν να παίξουν άνετα σε οποιοδήποτε μουσικό σχήμα. Σήμερα στις παραστάσεις μας παίζουμε τραγούδια σύγχρονα (κυρίως τραγουδοποιών) αλλά και παλαιότερα… Γενικότερα πάντως μια μπουάτ για μένα είναι σαν να έρχεται κάποιος στο σπίτι σου και να τον κερνάς γλυκό σταφύλι και να του δίνεις ένα ποτήρι νερό. Να μη μεταχειρίζεσαι τους ακροατές ως πελάτες».

Μάνος Λοΐζος
Οι μπουάτ, λοιπόν, αποτέλεσαν μία από τις πιο υγιείς, ζωντανές και άμεσες εκφάνσεις του ελληνικού τραγουδιού ως τρόπου ψυχαγωγίας και επικοινωνίας. Η αναγέννησή του κλίματος της μπουάτ, όχι ως μνημόσυνο και νεκρολογία αλλά ως σύγχρονη πρόταση με άποψη και λόγο ύπαρξης, είναι ένα ενδεχόμενο που μας γεννά χαρά και αισιοδοξία. Αν μη τι άλλο, ο αυθορμητισμός και η απλότητα των μουσικών «κουτιών» είναι στοιχεία που λείπουν από το τραγούδι μας, και από τις νυχτερινές του περιπλανήσεις σε μεγάλες πίστες και μουσικές σκηνές. Ο θόρυβος από τα πιάτα, τα ποτήρια και την οχλαγωγία των θαμώνων είναι στοιχείο αντίθετο της λογικής των μπουάτ.

Η επιβίωση όσων λειτουργούν ακόμα και η διάδοση της αισθητικής τους σε ένα ευρύτερο κοινό είναι ένα στοίχημα που μπορεί και πρέπει να κερδηθεί. Αρκεί να βρεθούν τα σημεία συνάντησης με την τωρινή εποχή. Με τα λόγια του Διονύση Σαββόπουλου: «Άμα βρεις το κοινό στοιχείο που ενώνει εκατό ανθρώπους, μετά μπορείς να απευθυνθείς και σε εκατό χιλιάδες ανθρώπους. Αυτό μου ‘μαθε η μπουάτ. Να ψάχνεις το κοινό στοιχείο».

Του Σπύρου Αραβανή και του Ηρακλή Οικονόμου (Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΔΙΦΩΝΟ)

Πηγη https://apotis4stis5.com